Doorbraak bij hepatitis B: eerste medicijn waarmee 1 op de 5 patiënten kan stoppen met pillen

Wie chronische hepatitis B heeft, slikt vaak een leven lang medicijnen. Die pillen remmen het virus goed, maar ze krijgen het bijna nooit helemaal weg. Stopt iemand ermee, dan komt het virus meestal terug. Wereldwijd leven ruim 240 miljoen mensen met deze leverinfectie. Ze is een van de belangrijkste oorzaken van leverkanker.

Op 20 oktober 2026 heeft de Amerikaanse medicijnwaakhond FDA een middel goedgekeurd dat daar verandering in kan brengen. Het heet Hibsago (werkzame stof: bepirovirsen) en komt van farmaceut GSK, die het ontwikkelde met het Amerikaanse biotechbedrijf Ionis. Japan ging in augustus voor: daar werd het middel als eerste ter wereld toegelaten. Bij ongeveer 1 op de 5 patiënten in de grote studies bleef het virus onder controle, ook een half jaar nadat ze met álle behandelingen waren gestopt.

Wat is een 'functionele genezing'?

Artsen spreken van een functionele genezing als er in het bloed zo weinig erfelijk materiaal van het virus zit dat het niet meer te meten is, en ook geen eiwit van de buitenkant van het virus meer te vinden is. Dat moet minstens 24 weken zo blijven nadat de patiënt met alle medicijnen is gestopt. Het afweersysteem houdt het virus dan zelf in toom.

Het virus is daarmee niet per se helemaal uit het lichaam verdwenen. Hoe lang het effect aanhoudt, wordt verder gevolgd. Voor patiënten betekent het: geen dagelijkse pillen meer, zolang de controles goed blijven.

Zo werkt het middel

Bepirovirsen is een nieuw soort medicijn tegen hepatitis B. Het is een kort stukje kunstmatig erfelijk materiaal dat precies past op de 'bouwinstructies' die het virus in levercellen achterlaat. Daardoor maakt de cel minder virusmateriaal en minder van het eiwit waarmee het virus het afweersysteem misleidt. Volgens GSK kan het middel daarnaast het afweersysteem een zetje geven.

De behandeling duurt een half jaar, naast de gewone medicijnen tegen het virus. In de studies kregen patiënten elke week een dosis onder de huid; elke dosis bestaat uit twee prikjes. Na de eerste keer kunnen patiënten zichzelf thuis inspuiten.

De resultaten

De goedkeuring rust op twee grote studies, B-Well 1 en B-Well 2, in 29 landen. Daarin kregen ruim 1.800 volwassenen zonder levercirrose (verlittekende lever) het middel of een nepmiddel. De resultaten verschenen eerder dit jaar in het vakblad The New England Journal of Medicine.

• 233 van de 1.220 mensen die het middel kregen (19 procent) bereikten een functionele genezing. In de groep met een nepmiddel was dat 0 van de 614.
• Bij mensen met weinig viruseiwit in hun bloed lag het hoger: 200 van de 768 (26 procent). Volgens GSK hoort ongeveer 45 procent van de mensen met een vastgestelde chronische hepatitis B bij die groep.
• Bijna een kwart van de deelnemers met het middel kon daarna stoppen met de gewone medicijnen. In de groep met een nepmiddel lukte dat niemand.

Ter vergelijking: met de huidige standaardbehandeling bereikt na een jaar minder dan 1 procent van de patiënten zo'n genezing, aldus GSK.

Voor wie, en waar moeten artsen op letten?

Het middel is in de Verenigde Staten bedoeld voor volwassenen zonder levercirrose die al minstens een half jaar medicijnen tegen het virus gebruiken, bij wie het virus goed onderdrukt is en bij wie de hoeveelheid viruseiwit in het bloed laag genoeg is. Dat wordt gemeten met een speciale bloedtest, die de FDA tegelijk heeft toegelaten.

De behandeling vraagt om goede begeleiding. De FDA waarschuwt voor tijdelijke ontstekingen van de lever tijdens de behandeling en voor een sterke daling van de bloedplaatjes. Patiënten krijgen daarom regelmatig bloedonderzoek. De meest voorkomende bijwerkingen zijn een rode of pijnlijke plek waar de prik zat, koorts, vermoeidheid en hoofdpijn.

In Europa ligt het middel sinds maart ter beoordeling bij het Europees Geneesmiddelenbureau EMA. Ook in China krijgt het voorrang bij de beoordeling. GSK verwacht de komende maanden meer besluiten.

Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?

Jarenlang was 'onder controle houden' het hoogst haalbare bij chronische hepatitis B. Dat er nu een middel is waarmee een deel van de patiënten na een half jaar kan stoppen met behandelen, is een echte omslag. Het laat ook zien hoe sterk medicijnen op basis van erfelijk materiaal zijn geworden: je kunt ze nauwkeurig op één doelwit richten.

Voor de toekomst ligt hier een mooie rol voor AI. De vraag is nu vooral wie wél en wie níet goed reageert, en welke combinatie met andere middelen het percentage verder kan verhogen. AI-modellen kunnen grote hoeveelheden patiëntgegevens, viruskenmerken en kennis uit verschillende vakgebieden tegelijk overzien en zo sneller voorspellen welke patiënt het meest aan een behandeling heeft. Zo kan de stap van 1 op de 5 naar een veel groter deel van de 240 miljoen patiënten sneller worden gezet.

Wat is de technologische singulariteit? Lees de uitleg →