Bewijsassistent
Een bewijsassistent is een programma dat wiskundige bewijzen, geschreven als computercode, regel voor regel controleert op fouten.
Een bewijsassistent is een computerprogramma waarmee je wiskunde kunt opschrijven en laten controleren. Je schrijft een bewijs in een speciale programmeertaal, en de bewijsassistent controleert elke stap. Klopt er één stap niet, dan geeft het programma een foutmelding.
Hoe werkt het?
Op papier is een bewijs pas betrouwbaar als iemand elke stap heeft nagelopen, en bij lange bewijzen is dat veel werk. Een bewijsassistent neemt dat nakijkwerk over. Lean is een bekend voorbeeld. Stellingen die al zijn gecontroleerd, kunnen in een gezamenlijke bibliotheek worden bewaard, zodat anderen erop voortbouwen. Voor Lean heet die bibliotheek Mathlib.
Eén ding controleert een bewijsassistent niet: of de stelling in de code ook echt hetzelfde zegt als de oorspronkelijke tekst. Dat blijft werk voor mensen.
Waarom het ertoe doet
Naarmate AI meer wiskunde en code produceert, wordt controle belangrijker. Het bedrijf Axiom Math maakte in november 2026 bekend dat zijn AI-agents een compleet naslagwerk, het Stacks Project over algebraïsche meetkunde, hebben omgezet in ongeveer 16 miljoen regels Lean-code. Een deel daarvan is door mensen vergeleken met het origineel; het andere deel, door agents geschreven, nog niet. Axiom verwacht dat ook software straks op zulke gecontroleerde fundamenten moet rusten, nu AI steeds meer code schrijft. Met een bewijsassistent kunnen mensen toch vertrouwen op werk dat ze niet allemaal zelf kunnen nalezen.
Artikelen over Bewijsassistent
-
AI-agents zetten 7.500 pagina's wiskunde om in bewijzen die een computer kan controleren
Het Amerikaanse bedrijf Axiom Math heeft met AI-agents een wiskundig naslagwerk van zo'n 7.500 pagina's omgezet in 16 miljoen regels code die een computer kan controleren. Onderweg vonden de agents tientallen punten die verfijnd moesten worden. Mensen kijken het werk nu verder na.
-
OpenAI publiceert 719 wiskundige manuscripten van een nog niet uitgebracht AI-model
OpenAI heeft op GitHub 719 wiskundige manuscripten gepubliceerd, geproduceerd door een nog niet uitgebracht intern model. Volgens adviesgroep AGMAI gaat het om oplossingen voor 'honderden' open vragen. Onafhankelijke toetsing moet nog beginnen.