Voorpublicatie

Een voorpublicatie is een wetenschappelijk artikel dat onderzoekers al online zetten voordat vakgenoten het hebben beoordeeld. Zo is nieuw werk snel te lezen; de controle door andere wetenschappers volgt daarna nog.

Voordat een onderzoek in een wetenschappelijk tijdschrift verschijnt, lezen andere onderzoekers uit het vak het kritisch na. Ze zoeken fouten, vragen om extra proeven en adviseren of het artikel geplaatst mag worden. Die beoordeling door vakgenoten (peer review) duurt vaak maanden, soms meer dan een jaar.

Om niet zo lang te wachten, zetten veel onderzoekers een eerste versie van hun artikel alvast online: een voorpublicatie, in het Engels preprint. Bekende websites daarvoor zijn arXiv voor natuurkunde, wiskunde en informatica (waaronder AI), en bioRxiv en medRxiv voor biologie en geneeskunde. Iedereen kan het werk daar meteen lezen en erop reageren.

Een voorpublicatie is dus nieuw en vaak belangrijk werk, maar het is nog niet door vakgenoten gecontroleerd. Na die beoordeling kan het resultaat nog veranderen.

Waarom het ertoe doet

In AI gaat het zo snel dat veel nieuws eerst als voorpublicatie verschijnt. Onderzoekers uit Tel Aviv en Stanford lieten bijvoorbeeld AI-modellen oefenen met zelfgemaakte reeksen in plaats van echte data, en zetten dat werk als voorpublicatie online; vakgenoten beoordelen het nu.

Omgekeerd kan een artikel in een tijdschrift gaan over werk dat al veel eerder online stond. Het Chinese robotlab waarin AI-agents zelf DNA-proeven uitvoeren, verscheen in november 2026 in Nature, terwijl de eerste versie al in juli 2025 als voorpublicatie online kwam. Het AI-model uit dat onderzoek is intussen door nieuwere modellen ingehaald.

Artikelen over Voorpublicatie

Robotica 9 nov

Onderzoekers testen robotcode met AI-agents in simulaties

Onderzoekers van UC Berkeley en NVIDIA laten AI-agents robotprogramma's schrijven, testen en aanpassen in een virtuele omgeving. Volgens het team werkte de ontwikkelde code bij een proef ook op een echte robot.
Onderzoek 6 nov

AI-agents voeren zelfstandig DNA-experimenten uit in een robotlab

In het lab AutoDNA van de Shanghai Jiao Tong University bedenken AI-agents DNA-experimenten en voeren ze die ook zelf uit, met meer dan twintig soorten apparaten. Mensen vullen alleen materialen bij en onderhouden de machines. Het onderzoek staat in Nature.
Onderzoek 5 nov

AI leert voorspellen van zelfbedachte oefeningen, zonder echte data

Onderzoekers uit Tel Aviv en Stanford lieten twee AI-modellen oefenen met zelfgemaakte reeksen, zonder één echte tekst of foto. Daarna herkende een van de modellen ook patronen in echte tekst, muziek en DNA. Het is een eerste proef met kleine modellen.
Onderzoek 27 okt

Bedrijf PSI publiceert met hulp van AI vijf quantumbewijzen die een computer kan controleren

Physical Superintelligence heeft met een eigen AI-systeem vijf open vragen uit de quantum-informatietheorie aangepakt. Elk bewijs staat ook in Lean, een programma dat bewijzen stap voor stap controleert. Vakgenoten kunnen ze nu zelf nalopen.
Hardware 27 okt

IBM koppelt twee kwantumchips met kabels van 80 centimeter

Onderzoekers van IBM verbonden twee kwantumchips van elk 120 qubits met vier supergeleidende koppelingen van 80 centimeter. De kwantuminformatie kwam gemiddeld met 99 procent getrouwheid over. Het is een stap naar kwantumcomputers die uit losse modules worden opgebouwd.
Onderzoek 23 okt

AI van Microsoft stelt in simulatie vaker de juiste diagnose dan huisartsen

Volgens een studie van Microsoft in het vakblad Science vond het AI-systeem MAI-DxO bij 83 procent van moeilijke ziektegevallen de juiste diagnose, tegen 36 procent voor artsen. Nu volgt een test met echte patiënten.
Onderzoek 22 okt

Bijna 2.000 AI-agents van OpenAI werken in 32 minuten een atlas van 7,7 miljoen hersencellen door

OpenAI liet bijna 2.000 AI-agents tegelijk werken aan één grote dataset van muizenhersenen. In 32 minuten kwamen ze met verklaringen en nieuwe onderzoeksideeën, werk waar mensen maanden over zouden doen. De volgende stap is de beste ideeën in het lab te testen.
Onderzoek 20 okt

Natuurkundige laat AI rekenmethodes tussen vakgebieden uitwisselen: 36 artikelen in drie maanden

Harvard-natuurkundige Matthew Schwartz liet het AI-model Claude rekentrucs uit het ene vakgebied toepassen in een ander. Met 19 collega's leverde dat in drie maanden 36 wetenschappelijke artikelen op, van zonnevlekken met een levensverwachting tot een regenwoud dat sneller verandert dan gedacht.
Onderzoek 19 okt

AI van KAIST vult de grond onder wolken in op satellietbeelden

Onderzoekers van het Zuid-Koreaanse KAIST bouwden een AI-model dat leert hoe de aarde er van bovenaf uitziet, ook met plaats en schaal erbij. Zo kan het wolken van satellietfoto's halen en radarbeelden omzetten in gewone foto's. Dat helpt straks bij rampen en natuurbeheer.
Biotech 15 okt

Bevroren varkensnieren werken weer na opwarmen, één zelfs na ruim een jaar

Onderzoekers van de University of Minnesota hebben varkensnieren bij −150 °C bewaard en daarna weer aan het werk gekregen: ze maakten urine, één zelfs na ruim een jaar in de vriezer. Er was nog wel schade. De volgende stap zijn langere proeven bij varkens.