What A Time To Be Alive
Taal kiezen: Nederlands

Gerichte geluidsgolven: 13 van 24 hersenletselpatiënten tonen verbeterd bewustzijn

Chinese onderzoekers richten geluidsgolven van buiten de schedel op een diep deel van de hersenen. Bij 13 van de 24 patiënten met langdurig verminderd bewustzijn ging het bewustzijn vooruit, zonder operatie. Een gecontroleerde studie in de VS moet het effect nu bevestigen.

Doorzichtig hoofd in profiel met gesloten ogen; een rond schijfje achter op het hoofd zendt blauwe geluidsgolven naar één lichtpunt midden in de hersenen, waar gouden lijntjes uit stralen.
Illustratie: geluidsgolven van buiten de schedel komen samen in één punt diep in de hersenen.

Mensen die na een hersenbloeding, ongeluk of beroerte maandenlang in een vegetatieve of minimaal bewuste toestand blijven, hebben weinig behandelopties. Een Chinees onderzoeksteam probeert daar iets aan te doen met gerichte geluidsgolven: ultrageluid dat van buiten de schedel op één plek diep in de hersenen wordt gericht. Er is geen operatie en geen implantaat voor nodig.

Het team, met onder anderen de Shenzhen Institutes of Advanced Technology van de Chinese Academie van Wetenschappen en de Kunming Medical University, presenteerde de eerste resultaten op een conferentie over hersen-computerkoppelingen in Shenzhen. Volgens de Chinese staatsmedia ging het bewustzijn vooruit bij 13 van de 24 patiënten in een eerste studie. Zij kregen vier weken lang drie keer per week een behandeling van twintig minuten.

Hoe de techniek werkt

Ultrageluid kennen de meeste mensen van de echo bij een zwangerschap. Door veel geluidsbundels op één punt te laten samenkomen, ontstaat daar een klein gebied waar het geluid sterk genoeg is om zenuwcellen te prikkelen. De rest van het hersenweefsel merkt er weinig van.

Het doel is de thalamus, een structuur midden in de hersenen. Die werkt als een centraal schakelstation: veel signalen tussen hersengebieden lopen erdoorheen, en hij speelt een grote rol bij wakker en bewust zijn. Bij mensen met een bewustzijnsstoornis werkt dat netwerk niet goed meer. Het idee is dat het prikkelen van de thalamus het netwerk weer op gang helpt. Met hersenscans bepalen de behandelaars waar ze de geluidsgolven precies op richten.

Eén patiënt goed beschreven

Volgens de staatsmedia kon één patiënt, die na een hersenbloeding drie maanden in coma had gelegen, na een maand behandeling en revalidatie weer praten, zelf eten en met hulp lopen.

Hetzelfde team beschreef in februari 2026 in het vakblad Frontiers in Psychiatry uitgebreid één patiënt: een man van 46 die na een bloeding in de thalamus al maanden minimaal bewust was en in die tijd niet meer vooruitging. Na twaalf behandelingen in vier weken, gericht op de gezonde kant van zijn thalamus, kwam hij uit die toestand. Zijn score op een standaardtest voor bewustzijn steeg van 11 naar 20, en er waren geen bijwerkingen. Een half jaar later was de vooruitgang er nog.

De volgende stap: vergelijken met een nepbehandeling

De onderzoekers zeggen zelf dat één patiënt niets bewijst. Bij ernstig hersenletsel herstellen sommige mensen ook vanzelf, en de patiënten kregen naast het ultrageluid hun gewone behandeling en revalidatie. Om zeker te weten wat het ultrageluid doet, moet je het vergelijken met een groep die een nepbehandeling krijgt zonder het te weten.

Zulke studies lopen al. Volgens het Chinese team doet het zelf nu zo'n gecontroleerd onderzoek. En de University of California, Los Angeles (UCLA) leidt in de Verenigde Staten een onderzoek in meerdere ziekenhuizen bij patiënten met ernstig hersenletsel. Een deel van hen krijgt eerst een nepbehandeling, zodat de onderzoekers het verschil kunnen meten. Daarnaast moet nog blijken welke instellingen, welke patiënten en welke behandelduur het beste werken.

Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?

De bekende hersen-computerkoppelingen werken met elektroden die met een operatie in de hersenen worden geplaatst. Gerichte geluidsgolven laten zien dat je ook diep in de hersenen kunt ingrijpen zonder te opereren. Bevestigen de gecontroleerde studies het effect, dan krijgen mensen met een langdurige bewustzijnsstoornis een nieuwe kans op herstel. En de techniek wordt een tweede, veel minder ingrijpende manier om technologie en hersenen met elkaar te laten samenwerken.

Wat is de technologische singulariteit? Lees de uitleg →

Bronnen

  1. Interesting Engineering
  2. The News International
  3. Frontiers in Psychiatry (casestudie, februari 2026)
  4. ClinicalTrials.gov: UCLA-studie ultrageluid bij bewustzijnsstoornis