EnglishGoogle draait voor het eerst een AI-model op een TPU in de ruimte
Project Suncatcher van Google heeft een mijlpaal bereikt: een Gemma 4-model aan boord van een prototypesatelliet beantwoordde een prompt vanuit een baan om de aarde. Het is een eerste stap richting datacenters in de ruimte.
Google heeft voor het eerst een AI-model laten draaien op een datacenterklasse-chip in een baan om de aarde. Het bedrijf noemt het zelf een 'hello world'-milestone voor Project Suncatcher, het langetermijnonderzoek waarmee Google verkent of AI-rekenkracht in de ruimte mogelijk is. CEO Sundar Pichai kondigde het resultaat aan: het team stuurde een prompt omhoog, bootste de TPU aan boord op en ontving het eerste volledige antwoord terug op aarde.
De prototypesatelliet is op 1 oktober gelanceerd aan boord van de Transporter-18-ridesharemissie van SpaceX, in samenwerking met satellietbedrijf Planet. De satelliet draagt vier TPU-chips van de Trillium-generatie en is sindsdien bezig met een inbedrijfstellingsfase, waarin de host- en TPU-trays werden opgestart en eerste machinelerningstesten werden gedraaid.
De haiku uit de orbit
Tijdens een passage over een grondstation, toen de satelliet over Svalbard in Noorwegen vloog, zond het team een prompt naar het aan boord aanwezige open model Gemma 4 van Google DeepMind, met het verzoek een haiku te schrijven over in de ruimte zijn. Het gedicht dat terugkwam luidt:
Blue marble below Data streams in silent grace Starlight feeds my core.
Daarna testte het team ruimtegetinte limericks en prompts waarbij de satelliet telemetry moest rapporteren over de systemen aan boord. Volgens een woordvoerder tegenover TechCrunch werkt de satelliet nominaal.
Wat nu getest wordt
De volgende testfase moet uitwijzen hoe de TPUs zich houden onder thermische belasting en straling in de orbit. Google heeft de chips op aarde al uitgebreid getest in deeltjesversnellers, maar de echte stralingsomgeving is iets anders. Straling kan zogeheten 'bit flips' veroorzaken, waarbij een opgeslagen waarde in computergeheugen omslaat, waardoor data kan corrupt raken zonder dat standaard monitoringtools dat opmerken. Grondtests wezen er volgens TechCrunch op dat straling voor inferentiewerklasten een beperkte impact zou hebben en vooral problematisch kan zijn voor het trainen van modellen; het team gaat die dynamiek nu in werkelijkheid beoordelen.
De satelliet wekt tot 1 kW stroom op. De TPU kan daarom alleen ongeveer twintig minuten per keer worden aangezet, wat de communicatie van ruimte naar aarde extra complex maakt.
Als de chip zich bewijst, wil Google in 2027 twee extra satellieten lanceren die hogere stroomopwekking hebben en hoge-bandbreedte optische verbindingen tussen satellieten moeten demonstreren. Dat is een belangrijk verschil met concurrerende plannen: Google is volgens TechCrunch vrijwel de enige speler die op snelle inter-satellietverbindingen stuurt om gezamenlijke, gedistribueerde werklasten te draaien. Bedrijven als Starcloud en Cowboy Space zetten in op inferentie op losse satellieten.
Starcloud, een startup die door Nvidia wordt gesteund, was Google eerder al voor: die ving in november 2025 een Nvidia H100-GPU aan boord van zijn Starcloud-1-satelliet en trainde voor het eerst een AI-model in een baan om de aarde. Starcloud heeft sindsdien honderden miljoenen dollars opgehaald, met Nvidia als investeerder, en werkt toe naar satellieten met meerdere H100s en uiteindelijk nieuwere Blackwell-hardware.
Het idee achter Suncatcher is vooral energetisch. Volgens Pichai produceert de zon ruwweg 100 biljoen keer meer vermogen dan de totale elektriciteitsproductie van de mensheid, en satellieten in een zonsynchrone baan kunnen die bron vrijwel continu benutten, iets wat geen aards datacenter kan evenaren. Suncatcher-onderzoekers schatten in een recent peer-reviewed analyse dat SpaceX voor het benodigde aantal lanceringen met de nog in ontwikkeling zijnde Starship-raket zo'n 1.800 vluchten nodig heeft om dezelfde kostenreducties door leer-effecten te bereiken als bij eerdere raketten. Zowel Google als SpaceX zijn voor hun orbitale datacenters op volledig en snel herbruikbare Starship-vluchten aangewezen; Alphabet houdt bovendien een significante beleggingsbelang in SpaceX.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Dit nieuws neemt een concrete beperking weg in de zoektocht naar rekenkracht voor schaalende AI: energie. Aardse datacenters stuiten op netcongestie en stroomtekorten, terwijl de zon in een zonsynchrone baan vrijwel onbeperkte en continue energie levert. Dat Google nu aantoont dat een datacenterklasse-TPU in de ruimte een model kan draaien en een antwoord terugstuurt, betekent dat de eerste bouwsteen van orbitale AI-infrastructuur werkt, niet als simulatie op een lab maar als verifieerbaar signaal uit de orbit. De grote onzekerheden of de chips bestand zijn tegen langdurige straling, of optische verbindingen tussen satellieten haalbaar zijn en of de lanceringen economisch uitpakken, worden juist de komende jaren getest. Lukt dat, dan verschuift de energiegrens van AI-rekenkracht van het aardoppervlak naar de ruimte, en dat kan de resterende afstand naar steeds capabelere, doorlopend draaiende AI-systemen aanzienlijk verkleinen.
