Keramische cel in Groningen maakt twee keer zoveel waterstof uit stoom, met evenveel stroom
Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen verdubbelden de waterstofproductie van een keramische cel die stoom splitst, zonder extra stroom. De cel draaide meer dan 500 uur stabiel. Het gaat nog om een proef in het lab.
Waterstof is onmisbaar in de chemische industrie. Fabrieken maken er kunstmest, brandstoffen en plastic mee. Maar het meeste waterstof wordt nu nog uit aardgas gemaakt, en daarbij komt veel CO2 vrij. Schone waterstof maken uit water kan ook, maar dat kost veel stroom.
Chemisch ingenieurs van de Rijksuniversiteit Groningen hebben nu een cel gemaakt die met dezelfde hoeveelheid stroom twee keer zoveel waterstof oplevert als eerdere cellen van hetzelfde type. Het team van onderzoeker Vassilis Kyriakou publiceerde het resultaat op 14 oktober 2026 in het vakblad Energy and Environmental Science.
Stoom in plaats van water
De Groningers werken met een protonische keramische elektrolysecel. Zo'n cel splitst geen vloeibaar water, maar hete stoom, bij temperaturen van zo'n 400 tot 650 graden Celsius. Dat soort hitte is er in chemische fabrieken toch al. Een deel van het werk doet de warmte dan, zodat er minder stroom nodig is.
In de cel zit een dun laagje keramiek dat werkt als een heel fijne zeef. Alleen waterstofkernen (protonen) kunnen erdoorheen. Aan de andere kant vormen ze weer waterstofgas. Omdat niets anders door de zeef past, komt het waterstof er meteen zuiver uit. Een extra zuiveringsstap is niet nodig.
Twee materialen die elkaar helpen
De winst zit volgens de onderzoekers in een samenwerking tussen twee materialen die eerder over het hoofd werd gezien: het keramische laagje en de elektrode ernaast, de plek waar de stoom wordt gesplitst. Bij het verhitten van de elektrode in gewone lucht verschoven er deeltjes over de grens tussen die twee materialen. Daardoor groeiden er vanzelf piepkleine korreltjes op het oppervlak, gemaakt van een verbinding van het zeldzame metaal praseodymium. Die korreltjes versnellen het splitsen van stoom. Met een extra zuurbad maakte het team nog meer van die actieve plekjes vrij.
Kyriakou vergelijkt het onderzoek met een tocht door een konijnenhol: het team stuitte onderweg op iets wat het niet had verwacht.
Wat de cel kan
De verbeterde cel draaide meer dan 500 uur zonder achteruit te gaan. Volgens de onderzoekers ging meer dan 95 procent van de stroom direct naar het maken van waterstof. En de cel maakte twee keer zoveel waterstof als eerdere ontwerpen, met evenveel stroom.
Het gaat om een proef op labschaal. De volgende stap is laten zien dat de techniek ook werkt in grotere cellen en in de echte omstandigheden van een fabriek. Lukt dat, dan kunnen chemische fabrieken hun eigen restwarmte gebruiken om schone waterstof te maken. WATTBA schreef eerder over een goedkope elektrode van nikkel en kobalt voor waterstof uit gewoon water.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
De singulariteit draait niet alleen om slimmere AI. Er is ook veel schone energie nodig, en een industrie die minder CO2 uitstoot. Waterstof dat zonder aardgas wordt gemaakt, met warmte die toch al in fabrieken rondgaat, is een stap in die richting.
Het Groningse resultaat laat ook zien hoeveel winst er zit in de juiste combinatie van materialen. Het zoeken naar zulke combinaties is precies het werk waar AI steeds beter in wordt. Modellen die duizenden materialen tegelijk kunnen doorrekenen, kunnen onderzoekers straks wijzen op samenwerkingen die nu nog toevallig worden ontdekt. Zo kan het volgende konijnenhol veel sneller gevonden worden.
