EnglishKleine verplaatsbare kernreactor mag in Idaho op vol vermogen worden getest
Het Amerikaanse ministerie van Energie keurde de veiligheidsanalyse goed van Kaleidos, een kernreactor van 1 megawatt die per vrachtwagen kan reizen. Na een laatste controle mag het bedrijf Radiant de reactor maandenlang testen.
Een kernreactor die je op een vrachtwagen kunt zetten en ergens neerzet waar stroom nodig is: daar werkt het Californische bedrijf Radiant aan. Op donderdag 29 oktober 2026 kreeg het daarvoor een belangrijke goedkeuring. Het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) keurde de veiligheidsanalyse goed van Kaleidos, de kleine kernreactor van Radiant. In zo'n analyse beschrijft een bedrijf wat er mis kan gaan en hoe de reactor daartegen beschermd is.
Daarmee mag Radiant de reactor straks op vol vermogen testen, en dat ook langere tijd. Volgens Radiant is dat een primeur: geen andere kleine kernreactor kreeg eerder toestemming voor zo'n lange test van het complete systeem. Rita Baranwal, de hoogste kerntechnisch verantwoordelijke van Radiant, zegt dat het bedrijf nu de hele reactor kan testen zoals hij straks moet werken, en niet alleen het opstarten.
Een kernreactor van 1 megawatt
Kaleidos moet 1 megawatt aan elektriciteit leveren. Een gewone kerncentrale levert er honderden tot ruim duizend keer zoveel. Kaleidos is dus bedoeld voor één plek: een legerbasis, een fabriek of een afgelegen locatie die betrouwbare stroom nodig heeft, ook als het stroomnet uitvalt. De reactor kan volgens Radiant over land, over zee en door de lucht worden vervoerd.
De brandstof bestaat uit piepkleine uraniumkorrels met een paar beschermende laagjes eromheen, die de radioactieve stoffen binnenhouden. Dezelfde soort brandstof gebruikt ook X-energy voor zijn reactor van 80 megawatt, die fabrieken en datacenters van stroom en stoom moet voorzien. Het verschil zit in de schaal: X-energy bouwt vaste centrales met meerdere reactoren naast elkaar, Radiant een reactor die je kunt verplaatsen.
Radiant bouwde de testreactor in El Segundo, in Californië. In augustus 2026 reed hij met een vrachtwagen ruim 1.600 kilometer naar Idaho National Laboratory, een onderzoekscentrum van het ministerie.
Zo verloopt de test
De test vindt plaats in DOME, een speciale testhal op Idaho National Laboratory voor kleine reactoren. Hij bestaat uit vijf stappen. Eerst wordt de reactor voor het eerst kritiek: de kernreactie houdt zichzelf dan in stand. Daarna gaat het vermogen stap voor stap omhoog, terwijl technici de kern, de meetapparatuur en de samenwerking tussen alle onderdelen controleren.
Het doel is in totaal 60 dagen op vol vermogen, verspreid over een aantal maanden. Die dagen hoeven niet achter elkaar te liggen. Daarnaast moet de reactor minstens 150 uur aan één stuk op vol vermogen draaien zonder dat iemand hoeft in te grijpen. Volgens Radiant lijken het ontwerp en de brandstof sterk op die van de reactoren die het aan klanten wil leveren. Zo zeggen de meetresultaten direct iets over de reactoren die straks echt stroom gaan leveren.
De volgende stappen
Eén controle moet nog: het ministerie kijkt of de reactor, de systemen eromheen en de medewerkers er klaar voor zijn. Als dat in orde is, mag Radiant de brandstof laden en de reactor opstarten. In februari 2026 keurde het ministerie al een eerste, voorlopige veiligheidsanalyse goed.
Na de test wil Radiant de reactoren in serie gaan bouwen, in een fabriek in Oak Ridge, in de staat Tennessee. De eerste leveringen aan klanten staan gepland voor 2028, aan Buckley Space Force Base in Colorado en Fort Benning in Georgia. Eind oktober 2026 koos de Amerikaanse marine Radiant ook om een Kaleidos te plaatsen bij Naval Weapons Station Crane in Indiana.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Alles wat de toekomst brengt, van fabrieken vol robots tot de datacenters waarin AI draait, heeft stroom nodig die dag en nacht beschikbaar is. Kleine kernreactoren die je in een fabriek kunt bouwen en per vrachtwagen kunt afleveren, kunnen die stroom leveren op plekken waar het net te zwak is of helemaal ontbreekt. De stap van nu is dat zo'n reactor voor het eerst als compleet systeem lang op vol vermogen mag draaien. Halen de 60 dagen en de 150 uur zonder ingrijpen hun doel, dan heeft Radiant het bewijs in handen dat het nodig heeft om op te schalen. De eerste leveringen in 2028 laten dan zien hoe snel kleine kernreactoren hun weg naar de praktijk vinden.
