'Kunnen machines denken?' Alan Turing stelt een imitatiespel voor
Alan Turing stelt in het tijdschrift Mind voor om de vraag of machines kunnen denken te vervangen door een proef: kan een ondervrager via een telexapparaat een machine van een mens onderscheiden?
MANCHESTER, oktober 1950 - "I propose to consider the question, 'Can machines think?'" Met die zin begint Alan Turing zijn artikel Computing Machinery and Intelligence in het filosofische tijdschrift Mind. Turing (38) is onderdirecteur van het computerlaboratorium van de University of Manchester. Hij vindt de vraag zelf eigenlijk te vaag om te beantwoorden en stelt daarom een praktische proef voor.
Het imitatiespel
De opzet werkt zo. Een ondervrager zit in een aparte kamer en communiceert via een telexapparaat met twee gesprekspartners die hij niet kan zien. Door vragen te stellen moet hij erachter komen wie wie is. In Turings versie neemt een machine de plaats in van een van de twee. De vraag wordt dan: vergist de ondervrager zich net zo vaak als wanneer hij met twee mensen praat?
Zo verschuift de discussie volgens Turing van wat er binnen in een machine gebeurt naar wat ze aantoonbaar kan. Uiterlijk, stem en lichaam spelen in deze opzet geen rol.
Een voorspelling voor het jaar 2000
Turing waagt zich aan een concrete voorspelling. Over ongeveer vijftig jaar spelen computers met een geheugen van zo'n miljard bits het spel volgens hem zo goed, dat een gemiddelde ondervrager na vijf minuten hooguit 70 procent kans heeft om goed te raden. Hij verwacht ook dat mensen tegen die tijd zonder tegenspraak over denkende machines zullen praten.
Negen bezwaren weerlegd
Een groot deel van het artikel gaat over negen bezwaren tegen denkende machines. Die lopen uiteen van religieuze argumenten tot de grenzen die Kurt Gödel aan wiskundige systemen stelde, en de stelling dat machines geen bewustzijn hebben. Turing gaat ook in op het bezwaar van Ada Lovelace uit 1843: dat een machine niets zelf kan bedenken. Zijn antwoord is dat machines hem regelmatig verrassen.
Machines die leren
Aan het slot stelt Turing voor om niet de geest van een volwassene na te bouwen, maar die van een kind. Zo'n 'kindmachine' zou je vervolgens moeten opvoeden, met beloning en straf. Daarmee wordt het programmeren van intelligentie deels een kwestie van opvoeding.
Teruggeblikt vanuit 2026
Het imitatiespel werd wereldberoemd als de Turingtest. Het artikel geldt ook als een van de eerste serieuze verhandelingen over machine learning. Turing overleed op 7 juni 1954, op 41-jarige leeftijd.
