Machine learning
Machine learning is een manier om computers te laten leren van voorbeelden in plaats van van vaste regels. Een model zoekt zelf patronen in veel gegevens en gebruikt die voor nieuwe gevallen.
Bij machine learning, of machinaal leren, schrijft niemand alle regels van een programma uit. In plaats daarvan krijgt de computer veel voorbeelden en zoekt hij zelf de patronen. Je kunt het vergelijken met hoe een kind leert wat een hond is: niet met een definitie, maar door heel veel honden te zien.
Hoe werkt het?
Het begint met trainingsdata: een grote verzameling voorbeelden, zoals foto's met de goede naam erbij, of weerkaarten uit het verleden. Een model, vaak een neuraal netwerk, doet een voorspelling. Het kijkt hoe ver die ernaast zit en past kleine instellingen in zichzelf aan, de parameters. Dit herhaalt zich miljoenen keren, tot de voorspellingen goed genoeg zijn. Een neuraal netwerk heeft veel lagen van zulke instellingen. Als een netwerk veel lagen heeft, spreken we van deep learning.
Na de training gebruik je het model op nieuwe gevallen die het nooit eerder zag. Het kan ook meer dan alleen herkennen: taalmodellen voorspellen het volgende stukje tekst, en andere modellen kunnen beelden, eiwitten of materialen ontwerpen.
Waarom het ertoe doet
Bijna alle AI die in het nieuws komt, is machine learning. Het idee is ouder dan je denkt: Alan Turing stelde in 1950 al voor om niet een volwassen geest na te bouwen, maar een kinderlijke machine die je opvoedt. Daarbij wilde hij de vraag of machines kunnen denken vervangen door een proef: kan een ondervrager via een telexapparaat een machine van een mens onderscheiden (link)?
Tegenwoordig leert AI van de meest uiteenlopende gegevens. Onderzoekers van onder meer Microsoft, MIT en het Europese weercentrum ECMWF leerden een computer de vaste fouten van weermodellen te herkennen en te herstellen. Daardoor worden verwachtingen voor twee tot zes weken vooruit een stuk beter (link). Heel ander werk deden Chinese onderzoekers: zij trainden een model op bijna vier miljoen fossielen. Zo brachten ze de geschiedenis van het leven in ongekend detail in kaart, en het wijst erop dat drie van de vijf grote uitstervingsgolven geleidelijker verliepen dan gedacht. Andere paleontologen zijn daar wat terughoudender over (link). Steeds geldt dat het resultaat zo goed is als de voorbeelden waarvan het model heeft geleerd.
Artikelen over Machine learning
-
Ai2 geeft open oefenwereld voor robots vrij: een robotarm en een tafel vol blokken
Het Amerikaanse onderzoeksinstituut Ai2 heeft ToyBlocks vrijgegeven: een open, nagebootste wereld waarin robots oefenen met blokken. Modellen die alleen daar trainden, voerden losse handelingen volgens Ai2 ook op een echte robotarm uit, in 81 procent van de proeven.
-
Nieuw AI-geheugen vat een hele stapel documenten per vraag samen in 16 tokens
Onderzoekers van onder meer Stanford maakten Memorilla: een geheugen dat per vraag een hele documentenverzameling samenvat in 16 tokens. In hun eigen proeven scoort een taalmodel daarmee meestal beter dan met alle tekst erbij, en het antwoordt veel sneller. Exacte namen raken soms verloren.
-
AI leert voorspellen van zelfbedachte oefeningen, zonder echte data
Onderzoekers uit Tel Aviv en Stanford lieten twee AI-modellen oefenen met zelfgemaakte reeksen, zonder één echte tekst of foto. Daarna herkende een van de modellen ook patronen in echte tekst, muziek en DNA. Het is een eerste proef met kleine modellen.
-
Google-AI vindt aanwijzingen voor hoge bloeddruk met een gewone smartwatch, zonder bloeddrukband
Een AI-systeem van Google zoekt aanwijzingen voor hoge bloeddruk met de sensoren van een gewone smartwatch, zonder bloeddrukband. In een eerste studie met 196 mensen vond het meer gevallen dan een eerste meting bij de dokter. Grotere studies moeten dat nu bevestigen.
-
Open AI-model voorspelt hoe RNA zich vouwt, getraind op 21 miljoen voorbeelden
Onderzoekers uit China presenteren in Nature structRFM, een AI-model dat leert hoe RNA-moleculen zich vouwen. In tests doet het volgens de makers mee met AlphaFold3 van Google DeepMind. Data, model en code zijn vrij beschikbaar.
-
Amerikaanse onderzoekslabs laten AI zelf röntgenexperimenten sturen
Vijf Amerikaanse nationale laboratoria lieten AI röntgenbeelden in realtime opbouwen, zelf interessante plekken in een chip kiezen en de meetapparatuur bedienen in gewone taal. Zo halen onderzoekers meer uit hun schaarse meettijd.
-
FlexiQuad: ETH Zürich bouwt zachte drone die tegen een botsing kan
Onderzoekers van ETH Zürich bouwden FlexiQuad, een drone met een buigzaam ringvormig frame. Bij een botsing veert het frame mee in plaats van te breken. Het prototype van 405 gram haalt toch meer dan 80 kilometer per uur.
-
Chinees bedrijf geeft AI-model voor scheikunde vrij, getraind op eigen labwerk
Het Chinese Deep Principle heeft Hydrogen-1.0 vrijgegeven, een AI-model voor scheikunde en materiaalonderzoek dat iedereen mag downloaden. Het leerde ook van mislukte proeven uit het eigen lab. De prestaties zijn nog door het bedrijf zelf gemeten.
-
Nieuwste AI-model kan de binnenkant van andere AI lezen en zelf schrijven
Onderzoekers van MIT lieten GPT-6 Astra van OpenAI de getallen lezen en aanpassen waaruit kleine AI-netwerken bestaan, zonder training. Zo schreef het zelf netwerken die een computerspel goed spelen. De onderzoekers noemen het nog heel vroege resultaten.
-
Robot met supersnelle camera vindt betere manier om perovskiet-zonnecellen te maken
Onderzoekers van de Universiteit van Osaka bouwden een robotplatform dat in milliseconden filmt hoe de laag van een perovskiet-zonnecel ontstaat. Met machine learning vonden ze een betere werkwijze; hun cel zet 24,4 procent van het zonlicht om in stroom.
-
Nieuwe software laat robots razendsnel zien met een camera die werkt als een oog
Onderzoekers van de University of Pennsylvania maken een bijzonder snel cameratype eindelijk makkelijk bruikbaar voor robots. Hun software zet de signalen tot 440 keer per seconde om in een beeld waar een robot mee verder kan, ook 's nachts.
-
Microsoft geeft gratis AI-model vrij dat laat zien hoe eiwitten bewegen
Met BioEmu-2 kunnen onderzoekers voorspellen welke vormen een eiwit of ander biomolecuul kan aannemen, ook samen met DNA, RNA of kleine moleculen. Microsoft deelt de code en het model gratis onder een open licentie; het is bedoeld voor onderzoek.
-
AI-techniek maakt weersverwachtingen voor twee tot zes weken vooruit een stuk beter
Onderzoekers van Microsoft, MIT, het Europese weercentrum ECMWF en andere instellingen leren een computer de vaste fouten van weermodellen te herkennen en te herstellen. De winst is het grootst rond de evenaar; in Kenia wordt de techniek al getest.
-
Bedrijf PSI publiceert met hulp van AI vijf quantumbewijzen die een computer kan controleren
Physical Superintelligence heeft met een eigen AI-systeem vijf open vragen uit de quantum-informatietheorie aangepakt. Elk bewijs staat ook in Lean, een programma dat bewijzen stap voor stap controleert. Vakgenoten kunnen ze nu zelf nalopen.
-
Vijftien computers met menselijke hersencellen werken samen en presteren beter dan één
Het Australische Cortical Labs koppelde vijftien computers met gekweekte menselijke hersencellen aan elkaar. Samen presteerden ze in eerste tests beter dan één machine en dan een gangbaar AI-programma. Het gaat om voorlopige resultaten van het bedrijf zelf.