Nieuwe methode haalt giftig arseen uit koper zonder hete oven
Het Australische mijnbedrijf Fortescue haalt arseen uit kopererts met een vloeistof in plaats van een hete oven. Na vier jaar proefdraaien is de eerste lading schoon koperconcentraat verkocht. Dat kan veel koper bruikbaar maken dat nu in de grond blijft.
Koper zit in elk stroomnet, elke elektrische auto, elke windturbine en elk datacenter. De wereld heeft er dus steeds meer van nodig: volgens Fortescue stijgt de vraag tot 2050 met meer dan de helft, tot minstens 50 miljoen ton per jaar. Maar veel kopererts in de grond bevat ook arseen, een giftige stof. Smelterijen willen dat er niet in hebben, of rekenen er extra voor. Daardoor blijven veel koperlagen onaangeroerd.
Het Australische mijnbedrijf Fortescue zegt nu een betere manier te hebben gevonden om dat arseen eruit te halen. Het bedrijf verkocht deze maand de eerste lading koper die met die methode is schoongemaakt.
Water in plaats van vuur
Na het delven wordt erts eerst fijngemalen en geconcentreerd. Het resultaat heet koperconcentraat: een soort poeder met veel koper erin. Om het arseen daaruit te halen, wordt dat poeder nu meestal geroosterd in een zeer hete oven. Dat kost veel energie, geeft uitstoot en levert giftig stof en gas met arseen op.
De methode van Fortescue heet het Toowong-proces. Het werkt met een vloeistof, bij lage temperatuur en lage druk. Het arseen komt er aan het eind uit als een stevige, stabiele vaste stof, die veel makkelijker veilig op te slaan is dan losse stofdeeltjes. Fortescue kocht de techniek in 2022 en heeft er sindsdien patent op.
Vier jaar proefdraaien
In een proeffabriek in Brisbane heeft Fortescue de methode ongeveer vier jaar getest: in zeven proefrondes en meer dan 3.000 uur draaien. Volgens het bedrijf daalt het arseengehalte van erts met tot zo'n 7 procent arseen naar minder dan 0,3 procent. Daarbij blijft meer dan 99,9 procent van het koper behouden. De eerste ruim 40 ton schoon concentraat bevatte minder dan 0,25 procent arseen en is inmiddels verkocht.
Volgens Fortescue kost de methode ongeveer even veel als roosteren, maar levert ze meer op en verbruikt ze minder energie. Die cijfers komen van het bedrijf zelf; onafhankelijke metingen zijn er nog niet.
Wat komt er hierna?
Fortescue wil de methode verder verbeteren en goedkoper maken. De volgende stap is een test met erts uit Cañariaco, een kopermijnproject van het bedrijf in Peru. Lukt dat, dan kan daar een groter deel van het erts worden verkocht. Het bedrijf denkt ook dat andere mijnen er iets aan kunnen hebben.
Eerder schreef WATTBA over bacteriën die bouwmateriaal maken zonder hete oven. Ook daar draait het om hetzelfde idee: wat vroeger veel hitte en energie kostte, kan ook anders.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Voor schone energie en voor AI zijn enorme hoeveelheden koper nodig: voor stroomkabels, windparken en de datacenters waar AI-modellen draaien. Een schonere manier om moeilijk erts bruikbaar te maken, helpt dus direct bij die groei. Hier ligt ook een kans voor AI zelf: een taalmodel kent de chemie, de mijnbouw en de regels voor afvalverwerking tegelijk, en kan zo helpen om dit soort processen sneller af te stemmen op erts uit andere mijnen. Zo kan een slimme vondst uit één proeffabriek in Brisbane veel sneller de rest van de wereld bereiken.
