Probiotica remmen in Koreaanse studie een vroeg teken van alzheimer in het bloed
In een Zuid-Koreaanse studie kregen ouderen met beginnende geheugenproblemen een half jaar lang dagelijks goede darmbacteriën of een nepmiddel. In de probioticagroep daalde een bloedwaarde die bij alzheimer hoort. Grotere en langere studies moeten dit nu bevestigen.
Alzheimer begint lang voordat iemand het merkt. Jaren voor de eerste duidelijke geheugenproblemen veranderen er al dingen in de hersenen. Daarom zoeken onderzoekers naar manieren om de ziekte in dat vroege stadium af te remmen. Een opvallende plek om te zoeken is de darm. Daar leven miljarden bacteriën die via het bloed en het zenuwstelsel in contact staan met de hersenen.
Onderzoekers van Chosun University en het Chonnam National University Hospital in de Zuid-Koreaanse stad Gwangju hebben getest of goede darmbacteriën, probiotica, iets kunnen doen bij mensen bij wie het geheugen net begint achteruit te gaan. Hun resultaten staan in het Journal of Alzheimer's Disease.
Een half jaar darmbacteriën of een nepmiddel
Aan de studie deden ouderen mee met beginnende problemen met denken en onthouden, een stadium dat vaak aan alzheimer voorafgaat. Ze kwamen uit een grote Koreaanse groep die al langer wordt gevolgd voor onderzoek naar dementie.
De deelnemers kregen door loting 24 weken lang elke dag een poeder. De ene groep kreeg een mengsel van drie soorten melkzuur- en bifidobacteriën, de andere groep een nepmiddel. Niemand wist wie wat kreeg, ook de onderzoekers niet. Zo'n opzet is de betrouwbaarste manier om te testen of een middel echt werkt. Uiteindelijk telden de resultaten van 87 deelnemers mee: 40 in de probioticagroep en 47 in de groep met het nepmiddel.
Een lagere waarde in het bloed
Bij alzheimer klontert in de hersenen het eiwit tau samen. Een vorm van dat eiwit is ook in het bloed te meten. Hoe hoger die waarde, hoe groter de kans dat de ziekte bezig is. Bij de groep met probiotica was die tau-waarde na een half jaar duidelijk lager dan bij de groep met het nepmiddel.
De onderzoekers maten ook twee stoffen in het bloed die laten zien of zenuwcellen beschadigd raken of de hersenen ontstoken zijn. In de groep met het nepmiddel stegen die waarden, in de probioticagroep bleven ze gelijk.
Ook op een veelgebruikte schaal die meet hoe ver iemands geheugen- en denkproblemen zijn, scoorde de probioticagroep beter. Bij taken waarbij je ruimtelijk moet inzien hoe iets in elkaar zit, zoals een ingewikkelde tekening natekenen, deden ze het eveneens beter. Op andere tests, zoals het onthouden van woorden, was het verschil met de andere groep niet groot genoeg om zeker te zijn.
Wat er nog moet gebeuren
Het is een kleine studie, en de onderzoekers noemen hun uitkomsten zelf voorlopig. Een lagere tau-waarde in het bloed betekent nog niet dat er ook minder tau-klonten in de hersenen zitten. Daarom willen ze grotere en langere studies doen, waarbij ze met hersenscans ook rechtstreeks in de hersenen kijken. Hoe de darmbacteriën precies invloed hebben op de hersenen, wordt ook verder uitgezocht.
De studie is geen advies om zelf probiotica te gaan slikken. Wie zich zorgen maakt over zijn geheugen, kan het best met de huisarts praten.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Dat de darm en de hersenen met elkaar praten, is een van de verrassende ontdekkingen van de afgelopen jaren. Deze studie is een eerste stap om dat inzicht te gebruiken tegen een van de grootste ziekten van deze tijd, met een middel dat eenvoudig en goedkoop is.
AI kan dit onderzoek een flinke duw geven. In de darm leven honderden soorten bacteriën, en elke combinatie werkt anders. AI-modellen kunnen in grote hoeveelheden gegevens over darmbacteriën, bloedwaarden en hersenscans patronen vinden die mensen niet zien, en zo voorspellen welke bacteriën het meest beloven. Een groot taalmodel kent bovendien zowel de microbiologie van de darm als de hersenwetenschap, twee vakgebieden die lang los van elkaar werkten. Zo kunnen verbanden boven komen die een specialist uit één vak mist. Dat brengt de dag dichterbij waarop we alzheimer niet alleen vroeg herkennen, maar ook vroeg kunnen afremmen.
