EnglishTim Berners-Lee nodigt iedereen uit mee te doen met het World Wide Web
In een bericht op de nieuwsgroep alt.hypertext legt Tim Berners-Lee van CERN uit hoe het World Wide Web werkt: een adres per document, een server die antwoordt en een lezer die toont. De software is vrij te proberen.
GENÈVE, AUGUSTUS 1991 - Op de nieuwsgroep alt.hypertext, een openbaar prikbord op het netwerk waar iedereen kan lezen en reageren, staat sinds 6 augustus een bericht van Tim Berners-Lee van CERN, het Europese natuurkundelab bij Genève. Een lezer, Nari Kannan, had gevraagd of er onderzoek is naar verwijzingen in teksten waarmee je informatie uit verschillende soorten bronnen ophaalt. Berners-Lee antwoordt met zijn eigen project, het World Wide Web, en nodigt iedereen uit de software te gebruiken.
Het probleem: informatie op te veel plekken
Het project is begonnen zodat natuurkundigen die met hoge energieën werken, hun gegevens, nieuws en documentatie kunnen delen. Die informatie staat op veel verschillende computers. Wie iets zoekt, moet nu weten op welke machine het staat en met welk programma hij erbij kan. Berners-Lee wil dat een verwijzing in een tekst, een link, naar informatie kan wijzen waar die ook staat. Wie op de link klikt, krijgt het document te zien.
Een adres voor alles
Daarvoor krijgt elke link een adres. Daarin staat hoe het document wordt opgehaald, meestal de naam van de computer waarop het staat, en het pad naar het document op die computer. Meer is niet nodig om iets terug te vinden. Het ophalen kan via wegen die al bestaan, bijvoorbeeld via bestanden op een gekoppelde schijf of via FTP, een dienst waarmee je bestanden van een andere computer overhaalt.
De server: de computer die antwoord geeft
Nieuw is een eenvoudig afsprakenstelsel, HTTP, waarmee computers met elkaar praten. Je programma stuurt een vraag naar de computer waar het document staat, een server, en die stuurt de tekst terug. Een server kan gewone bestanden uitdelen. Hij kan ook een document maken op het moment dat iemand erom vraagt, uit een database of uit actuele gegevens. Bij CERN draait zo'n server al op de grote computer van het rekencentrum. Daarmee is de documentatie van het rekencentrum te lezen. Een zoekopdracht op een trefwoord levert een lijst met links naar passende documenten op, als een document dat pas bestaat op het moment van zoeken.
De lezer: het programma voor de gebruiker
Wie de teksten wil lezen, heeft een programma nodig dat de vraag stelt en het antwoord laat zien: een browser. Berners-Lee heeft twee prototypes. Het eerste is een editor en lezer voor de NeXT-computer, waarmee je ook nieuwsgroepen kunt bekijken. Het tweede is een eenvoudige lezer die op vrijwel elk tekstscherm werkt, maar nog geen nieuwsgroepen kan lezen.
Meedoen
De software is nog een prototype, schrijft hij zelf. De code is anoniem via FTP te halen bij info.cern.ch, of aan te vragen per e-mail bij hemzelf. CERN heeft het auteursrecht, maar vrij verspreiden en gebruiken is in het algemeen goed. Hij zoekt mensen die het web uitbreiden naar andere vakgebieden en servers bouwen die andere bronnen ontsluiten. Een apart overzichtsartikel volgt.
Teruggeblikt vanuit 2026
Berners-Lee had zijn voorstel in maart 1989 bij CERN ingediend. Eind 1990 werkte het systeem, met een browser en een server, en in 1991 ging het buiten CERN. Op 30 april 1993 maakte CERN het protocol en de code rechtenvrij. Datzelfde jaar kwam Mosaic uit, een browser die plaatjes in de tekst kon tonen en formulieren kon versturen. Dat hielp het web snel populair te worden.
Het web werd de grootste verzameling tekst en beelden ter wereld. Die verzameling is de grondstof waarmee latere taalmodellen en beeldmodellen zijn getraind. Het bericht van augustus 1991 begon dus als de uitnodiging van een natuurkundige aan een paar vakgenoten, en groeide uit tot de plek waar AI zijn kennis vandaan haalt.
