EnglishOpen source en open gewichten
Open source betekent dat de bouwtekening van software openbaar is en je hem vrij mag gebruiken. Bij een open AI-model zijn de gewichten, de getallen waarin het zijn kennis bewaart, te downloaden.
Bij open source staat de broncode van software openbaar, en mag iedereen hem onder bepaalde voorwaarden gebruiken, bekijken en aanpassen. Die voorwaarden staan in een licentie. Bij AI-modellen kom je meestal de term open gewichten tegen. De gewichten, of parameters, zijn de getallen waarin een model alles bewaart wat het heeft geleerd. Zijn die te downloaden, dan kun je het model op je eigen computer draaien.
Het is te vergelijken met een recept dat een restaurant deelt: met de gewichten heb je het eindresultaat en kun je ermee koken. Met alle bronnen erbij, zoals de trainingsdata en de trainingscode, zou je het hele recept zelf kunnen nabouwen.
Hoe werkt het?
Open is een schaal. Sommige makers delen alleen de gewichten, anderen ook de code om het model te draaien of te trainen. Vaak hoort er een licentie bij die bepaalt wat mag. Zo staat het grote DeepSeek-model onder de ruime MIT-licentie, wat betekent dat iedereen het gratis mag downloaden en gebruiken. Nvidia's OpenShell, software die AI-agents afschermt, valt onder de Apache 2.0-licentie.
Wat open heet, is niet altijd overal beschikbaar. Het Chinese techbedrijf Baidu gaf bijvoorbeeld een groot model vrij dat ontwikkelaars zelf verder kunnen trainen, maar de licentie geldt niet in de EU, het Verenigd Koninkrijk en Zuid-Korea (link).
Waarom het ertoe doet
Open modellen kunnen door iedereen worden gecontroleerd, verbeterd en op eigen hardware gedraaid. Zo maakte het bedrijf Unsloth een sterk verkleinde versie van het open DeepSeek-model die op een krachtige laptop of minicomputer met 128 gigabyte geheugen draait, al kost dat wat nauwkeurigheid (link). Ook de bouwtekening voor het afschermen van agents is open: Nvidia biedt de software gratis aan, zodat iedereen hem kan gebruiken (link).
Voor onderzoekers en kleine bedrijven maakt dat het verschil: ze hoeven niet af te hangen van de servers van een paar grote bedrijven, en ze kunnen voortbouwen op wat anderen al deden.
Artikelen over Open source en open gewichten
-
Tencent laat AI zelf gereedschap bouwen voor eiwitonderzoek en wiskunde
Tencent heeft de tweede versie van zijn onderzoeks-AI Hyra gepresenteerd. Die levert niet alleen oplossingen, maar ook gereedschap dat later weer bruikbaar is. Modellen voor eiwitten en moleculen staan al openbaar, zodat andere onderzoekers ze nu zelf kunnen testen.
-
Rocky Linux-maker bouwt in elf dagen Linux-compatibele kernel met AI-agent
Gregory Kurtzer, bekend van CentOS en Rocky Linux, bouwde in elf dagen Ginux: een nieuwe kern voor een besturingssysteem die bestaande Linux-programma's kan draaien. Bijna alle code schreef een AI-agent van OpenAI. Het is nog een onderzoeksprototype.
-
Ontwikkelaar bouwt een complete processor in de gewichten van een AI-taalmodel
Ontwikkelaar Divyansh Agrawal bouwde een complete processor in de gewichten van het taalmodel Qwen 3.5. Het model rekent daardoor in zijn tests bijna foutloos, zonder hulpmiddel van buitenaf. Het is nog een langzaam experiment, maar alles staat openbaar online.
-
DeepSeek deelt code van AI-programmeerhulp die zelf werk oppakt
Het Chinese AI-bedrijf DeepSeek heeft op 31 oktober de code vrijgegeven van een proefversie van een AI-assistent die zelfstandig programmeerwerk aanneemt en uitvoert. Iedereen mag de code gebruiken; het gaat om onderzoekscode, nog geen kant-en-klaar product.
-
Microsoft geeft gratis AI-model vrij dat laat zien hoe eiwitten bewegen
Met BioEmu-2 kunnen onderzoekers voorspellen welke vormen een eiwit of ander biomolecuul kan aannemen, ook samen met DNA, RNA of kleine moleculen. Microsoft deelt de code en het model gratis onder een open licentie; het is bedoeld voor onderzoek.
-
AI-techniek maakt weersverwachtingen voor twee tot zes weken vooruit een stuk beter
Onderzoekers van Microsoft, MIT, het Europese weercentrum ECMWF en andere instellingen leren een computer de vaste fouten van weermodellen te herkennen en te herstellen. De winst is het grootst rond de evenaar; in Kenia wordt de techniek al getest.
-
Mistral maakt reusachtig AI-model vrij beschikbaar, sterk in programmeren en beveiliging
Het Franse Mistral zet Mistral Large 4, bijnaam Le Chonk, gratis online: een model met een biljoen parameters dat iedereen kan downloaden en met genoeg computers zelf kan draaien. Volgens het bedrijf is het het beste open model voor programmeren en voor het beveiligen van software.
-
Nvidia brengt gratis spraakmodel uit dat opnames in 40 talen uitschrijft, vertaalt en sprekers herkent
Nvidia heeft een open spraakmodel uitgebracht dat in één keer uitschrijft, vertaalt en aangeeft wie er praat. Het gebruikt per stap maar een klein deel van zijn rekenkracht en draait op één grafische kaart, zonder cloud. De prestatiecijfers komen voorlopig van Nvidia zelf.
-
AI-agents zetten oude consolegames om naar de pc, maar de makersgemeenschap worstelt ermee
Met slimmere AI-modellen en de gratis gereedschapskist Reverse Engineer Anything verschijnen in korte tijd tientallen onofficiële pc-versies van consolegames. De site die dit werk bijhield, stopt met zijn ranglijst: volgens de maker gaat het snelle AI-werk ten koste van de gemeenschap.
-
AI-agents zetten het langste wiskundige bewijs ooit in 24 dagen om in controleerbare code
Het Amerikaanse bedrijf Axiom Math liet tientallen AI-agents het bewijs van 'de enorme stelling' over symmetrie, zo'n 15.000 pagina's, omzetten in code die een computer kan controleren. Onderweg vonden ze 34 afwijkingen in het gepubliceerde werk, die nu zijn gerepareerd.
-
AI van Google en NASA vindt veel meer methaanlekken in satellietbeelden
Google Research en NASA bouwden een AI-model dat methaanwolken opspoort in metingen vanaf het ruimtestation ISS. In een test vond het zo'n 50% meer waarschijnlijke methaanpluimen dan menselijke analisten. Model, code en kaart zijn vrij beschikbaar.
-
Gratis tools halen rem van Nvidia-videokaarten: tot twee keer zoveel AI-rekenkracht
Gratis open-source tools halen een rem weg die Nvidia in de firmware van GeForce-videokaarten heeft gezet. Voor AI-rekenwerk worden sommige kaarten tot twee keer zo snel. In de praktijk is de winst kleiner, en de tools zijn nog experimenteel.
-
Chinees AI-model Kimi K3.1 Pro staat vierde in onafhankelijke ranglijst
Kimi K3.1 Pro van het Chinese Moonshot AI staat vierde in de onafhankelijke ranglijst van Artificial Analysis, vóór de nieuwste modellen van OpenAI en Google. Vooral bij zelfstandig computerwerk ging het vooruit. Moonshot wil het model uiterlijk 4 november vrijgeven.
-
Hugging Face brengt open AI-model uit waarmee onderzoekers kunnen 'praten' met DNA
Met Carbon-X van Hugging Face plakken onderzoekers een stuk DNA in een chat en vragen in gewone taal of een verandering waarschijnlijk schadelijk is. Het model is gratis en draait op een eigen computer. Het is bedoeld voor onderzoek; de volgende stap is toetsing in het lab.
-
Je hoeft de AI niet op haar woord te geloven: Claude levert bij software een wiskundig bewijs
Hoe weet je of werk van een AI deugt als niemand het kan nalezen? Anthropic laat Claude een wiskundig bewijs meeleveren dat een klein programma stap voor stap controleert. Zo onderzocht Claude 123 veelgebruikte softwarebouwstenen en vond honderden verborgen fouten.
