EnglishAI bedenkt bouwplannen voor lastige moleculen op het niveau van een beginnende promovendus
Het AI-programma Claude van Anthropic heeft voor vier ingewikkelde moleculen uitgewerkt hoe scheikundigen ze stap voor stap kunnen maken. Drie hoogleraren scheikunde vinden het werk vergelijkbaar met dat van een beginnende promovendus. In het lab is nog niets uitgeprobeerd.
Alles om ons heen bestaat uit moleculen: piepkleine bouwsels van atomen, zoals de werkzame stof in een pil. Wie een nieuw medicijn wil maken, moet zo'n molecuul in het lab in elkaar zetten. Dat gaat stap voor stap. Telkens brengen scheikundigen stoffen bij elkaar die met elkaar reageren: ze vormen samen een nieuwe stof. Zo komt er bij elke stap een stukje aan het molecuul bij of verandert er iets. De volgorde van al die stappen heet een syntheseroute, een soort bouwplan. Bij grote moleculen telt zo'n bouwplan al snel tientallen stappen, en het bedenken ervan kost ervaren scheikundigen veel tijd.
Het Amerikaanse AI-bedrijf Anthropic liet drie versies van zijn AI-programma Claude dat denkwerk doen, meldt het bedrijf in een rapport van 9 november 2026. Het ging om Mythos 5.1 en om eerdere testversies van Mythos 5.2 en Opus 5.5. Mythos is de zwaarste modelfamilie van Anthropic, een stap boven Opus. Mythos 5.1 kwam uit, maar is alleen op uitnodiging te gebruiken door organisaties die Anthropic eerst heeft gecontroleerd. De definitieve Mythos 5.2 verscheen , dezelfde dag als het rapport. Wanneer de proeven zijn gedaan, zegt Anthropic niet.
Het ging om vier moleculen waarvan nog nergens een bouwplan was gepubliceerd. Dat is de kern van de proef. Een AI-programma leert van enorme hoeveelheden tekst. Een bekend bouwplan kan het daarin hebben gelezen en dan gewoon navertellen. Voor deze vier moest het zelf iets bedenken.
Claude kreeg per molecuul een tekening van hoe het molecuul eruitziet. Internet, vakbladen en databanken waren afgesloten, zodat het niets kon opzoeken. Wel mocht het zelf kleine computerprogramma's schrijven en uitvoeren. Per molecuul had het één poging, en elke poging duurde tussen de 26 en 84 minuten. Voor het grootste molecuul telden de plannen 29 tot 35 stappen.
Wat de hoogleraren ervan vinden
De vier moleculen kwamen van drie hoogleraren scheikunde aan de Amerikaanse universiteiten Stanford, Yale en het California Institute of Technology (Caltech). Samen beoordeelden zij de twaalf bouwplannen, één per molecuul voor elke versie van Claude. Ieder zag alleen de plannen voor de eigen moleculen, zonder te weten welke versie welk plan had geschreven. Hun oordeel: het werk lijkt op dat van een promovendus in het eerste jaar, iemand die na de universiteit net is begonnen aan de opleiding tot onderzoeker en het vak nog leert. Een van de drie, Sarah Reisman van Caltech, denkt dat het een nuttig hulpmiddel kan worden voor haar onderzoeksgroep.
Ze zagen ook zwakke plekken. Mythos 5.1 las een detail in een tekening verkeerd en maakte zo een bouwplan voor een net ander molecuul dan gevraagd. Ook de proef zelf heeft grenzen. De plannen gebruikten vooral bekende stappen die al vaak hebben gewerkt. Of het programma ook op slimme nieuwe ideeën komt die een bouwplan veel korter maken, laat deze proef dus nog niet zien. En zonder vakbladen kon Claude niet nagaan wat de grondstoffen kosten, de stoffen waarmee een bouwplan begint, of welke stappen in een lab al eens zijn mislukt. Dat wisten de hoogleraren uit eigen ervaring wel. Een bouwplan met dure of onwerkbare stappen is in de praktijk weinig waard.
Geen van de twaalf bouwplannen is al in een laboratorium uitgeprobeerd. Pas daar blijkt welke stappen echt werken.
Eerder: eiwitten die wel in het lab zijn getest
In augustus 2026 liet Anthropic al zien dat Claude ook eiwitten kan ontwerpen, de grote moleculen die in elk levend wezen het meeste werk doen. Dat deden Claude Opus 4.8 en Mythos Preview, een eerste testversie van de Mythos-familie die niet openbaar beschikbaar was. Het ging om eiwitten die zich vastzetten aan een ander, gekozen eiwit. Zo'n eiwit kan in principe een ander eiwit dat bij een ziekte een rol speelt vastpakken en blokkeren, en daarom zijn ze een vroege stap bij het zoeken naar nieuwe medicijnen. Twee bedrijven die zulke eiwitten kunnen maken en testen, maakten 1.320 van die ontwerpen echt: 354 zetten zich vast zoals bedoeld, ruim een kwart. Bij zulk ontwerpwerk lukt dat volgens Anthropic meestal maar bij 10 tot 15 procent van de ontwerpen.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Een bouwplan voor een molecuul bedenken vraagt vooruitdenken over tientallen stappen, waarbij elke keuze bepaalt wat er later nog kan. Claude deed dat in minder dan anderhalf uur per molecuul, zonder boeken of databanken, op het niveau van een beginnende onderzoeker. Scheikundigen kunnen straks dus snel een eerste bouwplan laten maken en hun eigen tijd steken in de lastigste stappen en het werk in het lab.
Krijgt zo'n programma later ook toegang tot vakbladen, prijzen van grondstoffen en eerdere mislukte proeven, precies wat het nu miste, dan worden de bouwplannen beter en hoeven scheikundigen minder te verbeteren. Zo kan een nieuw medicijn of materiaal sneller het lab in.
