EnglishAI bootst immuunsysteem van zwangere vrouwen na en vindt kandidaat-medicijn tegen vroeggeboorte
Stanford-onderzoekers testten met digitale tweelingen van het immuunsysteem negen bestaande medicijnen. Aspirine plus een maagzuurremmer stelde de bevalling in de simulatie veel langer uit dan aspirine alleen. Een grote studie bij zwangere vrouwen moet laten zien of dat ook echt werkt.
Een op de tien kinderen in de Verenigde Staten wordt te vroeg geboren, voor de 37e week van de zwangerschap. Wereldwijd gaat het volgens de Wereldgezondheidsorganisatie om meer dan 15 miljoen baby's per jaar. Te vroeg geboren kinderen hebben vaker problemen met ademhalen en hun ontwikkeling. Toch zijn er nauwelijks medicijnen die een vroege bevalling helpen voorkomen.
Onderzoekers van Stanford Medicine hebben nu met AI een nieuwe kandidaat gevonden: een combinatie van aspirine en lansoprazol, een maagzuurremmer. In computersimulaties stelde die combinatie de bevalling ongeveer vijftien keer langer uit dan aspirine alleen. Hun studie verscheen op 21 oktober 2026 in het vakblad Science Advances.
Waarom is dit zo moeilijk?
Nieuwe medicijnen testen bij zwangere vrouwen is lastig. Je wilt moeder en kind geen risico laten lopen, dus zulke studies zijn zeldzaam, duur en traag. Daardoor blijft onderzoek naar vroeggeboorte achter.
Bekend is wel dat het immuunsysteem van de moeder een grote rol speelt. Tegen het einde van de zwangerschap nemen ontstekingssignalen in het lichaam toe, en die kunnen de bevalling in gang zetten. Komen die signalen te vroeg, dan kan de bevalling ook te vroeg beginnen. Een medicijn dat die signalen op het goede moment afremt, zou de zwangerschap dus kunnen verlengen.
Een digitale tweeling van het immuunsysteem
Het team, onder leiding van Brice Gaudilliere met Jakob Einhaus als eerste auteur, bouwde daarom een computermodel met de naam SIMCO. Het maakt een digitale tweeling van het immuunsysteem van een zwangere vrouw: een nabootsing in de computer, tot op het niveau van losse afweercellen. Daarin kun je een medicijn proberen zonder dat een echte patiënt het slikt.
Om het model te trainen, onderzochten de wetenschappers het bloed van 19 mensen: zwangere vrouwen en mensen die niet zwanger waren. Ze brachten dat bloed in het lab in contact met negen vooraf gekozen kandidaat-medicijnen en met andere stoffen en combinaties, in totaal 80 verschillende proeven. Van 218 miljoen afweercellen maten ze hoe die reageerden. Uit die metingen leerde het AI-model hoe een cel verandert door een medicijn. Een tweede rekenmodel koppelde die veranderingen aan de vraag hoe lang een zwangerschap duurt.
Daarna pasten de onderzoekers het model toe op bloed van 63 andere zwangere vrouwen, van wie er vijf te vroeg bevielen. De voorspellingen van het model kwamen redelijk overeen met wanneer die vrouwen echt bevielen. Die controlegroep is wel klein, en dat zeggen de onderzoekers ook zelf.
Wat het model vond
Van de geteste mogelijkheden kwam de combinatie van aspirine en lansoprazol als beste uit de bus. In de simulatie reageerde 87 procent van de digitale tweelingen erop. Bij hen schoof de bevalling gemiddeld ruim 17 dagen op, tegen ongeveer 1 dag met aspirine alleen. Volgens de onderzoekers versterken de twee middelen elkaar: samen dempen ze de afweersignalen die een bevalling in gang zetten. Ook tetrahydrofolaat, een vorm van vitamine B9, en het middel maprotiline kwamen als kandidaten naar voren.
Beide middelen bestaan al lang. Aspirine is eerder onderzocht om vroeggeboorte te voorkomen, en lansoprazol krijgen zwangere vrouwen soms voorgeschreven tegen maagzuur. Dat maakt de stap naar onderzoek bij mensen kleiner dan bij een helemaal nieuw medicijn. In een diermodel met een ontsteking tijdens de zwangerschap kwam de bevalling met de combinatie inderdaad later.
Volgende stap: een studie bij zwangere vrouwen
De Amerikaanse medicijnwaakhond FDA gaf toestemming voor een studie bij mensen. Stanford gaat daarin de combinatie testen bij ongeveer 670 zwangere vrouwen met een verhoogd risico op een vroege bevalling. Zij krijgen elke dag een lage dosis aspirine en lansoprazol, vanaf week 12 tot 16 van de zwangerschap tot de bevalling. Een andere groep krijgt de gewone zorg. Pas zo'n studie kan laten zien of het effect uit de computer ook in het echt optreedt.
Dat is belangrijk, want de factor vijftien komt alleen uit simulaties. Hoe goed de combinatie echt werkt, welke dosis nodig is en of het veilig genoeg is, moet de studie uitwijzen. Zwangere vrouwen moeten deze middelen dus niet zelf gaan combineren, maar zulke vragen met hun verloskundige of arts bespreken.
Er is grote behoefte aan nieuwe opties. In de Verenigde Staten was er één medicijn speciaal goedgekeurd om een herhaalde vroeggeboorte te voorkomen, Makena. De FDA trok die goedkeuring in nadat een grote studie geen effect liet zien.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Dit onderzoek laat zien hoe AI de wetenschap kan versnellen waar proeven bij mensen moeilijk zijn. In plaats van medicijnen een voor een bij zwangere vrouwen te testen, probeerden de onderzoekers er veel tegelijk uit in digitale tweelingen. Alleen de beste kandidaat gaat door naar een studie bij mensen.
Omdat elke digitale tweeling op het bloed van één persoon is gebaseerd, kan zo'n model ook laten zien bij wie een medicijn waarschijnlijk werkt. Dan kunnen studies kleiner en gerichter worden. Werkt de combinatie in de nieuwe studie, dan is dat niet alleen goed nieuws voor veel ouders en baby's. Het zou ook bewijzen dat digitale tweelingen een snellere weg naar betere medicijnen kunnen openen.
