What A Time To Be Alive
Taal kiezen: Nederlands

Onderzoeker vindt met hulp van AI ernstig lek in Java

Door een fout in Java kunnen aanvallers onder bepaalde voorwaarden eigen code laten draaien op servers, soms zonder in te loggen. Een onderzoeker vond het lek in een uur met OpenAI's Codex. Oracle en andere makers brachten updates uit.

Een stroom witte tegeltjes valt in een vak van een houten sorteerbak, stapelt zich hoog op en glijdt over de rand het vak ernaast in, waar een bos koperen sleutels half onder de tegeltjes verdwijnt.
Gegevens die over de rand van hun eigen vakje lopen: zo werkt de fout in Java die Oracle en andere makers nu dichten (foto ter illustratie, met AI gegenereerd)

Java is een van de meest gebruikte programmeertalen voor servers: veel inlogsystemen, webwinkels en bedrijfsprogramma's draaien erop. Beveiligingsbedrijf Calif maakte een ernstig lek bekend in OpenJDK, de open basis waarop bijna alle versies van Java zijn gebouwd. Het lek heet Java4Shell (officieel CVE-2026-114938). Oracle, dat Java beheert, bracht dezelfde dag een beveiligingsupdate uit.

Wat er mis is

De fout zit in het stukje Java dat Base64 terugvertaalt. Base64 is een manier om gegevens, zoals een bestand of inloggegevens, als gewone letters en cijfers te versturen. Op nieuwere serverprocessors gebruikt Java een speciale versnelling om dat sneller te doen. Daarin zit een rekenfout: bij een kort, speciaal gemaakt stukje tekst schrijft Java gegevens buiten de plek in het geheugen die ervoor bedoeld is. Een aanvaller kan dat gebruiken om geheime gegevens uit het geheugen te lezen, zoals sleutels en inlogcodes, of om eigen opdrachten te laten uitvoeren.

Het lek speelt alleen op servers met bepaalde processors: Intel Xeon-processors vanaf de generatie Ice Lake en AMD-processors vanaf de generatie Zen 4. Servers met chips van het type ARM hebben er geen last van. Getroffen zijn OpenJDK 17.0.6 en nieuwer, en de Java-versies die daarop zijn gebouwd, onder meer die van Oracle, Amazon, Microsoft, Red Hat en Azul. Een programma is alleen kwetsbaar als het Base64-gegevens van buitenaf verwerkt, en een aanval moet per programma worden aangepast.

Calif liet zien dat het werkt bij bekende software met de standaardinstellingen. Bij onder meer het inlogsysteem Keycloak, de samenwerkingsprogramma's Jira en Confluence en de bouwserver Jenkins lukte het zonder in te loggen. Bij onder meer de zoeksoftware Elasticsearch lukte het na inloggen. Calif geeft het lek een ernstscore van 9,2 op 10; Oracle komt met een oudere rekenmethode uit op 8,1.

Gevonden met AI

Onderzoeker Quang Luong van Calif liet Codex, de programmeerassistent van OpenAI, zoeken in de delen van Java waar dit soort fouten vaak zitten. Volgens Calif kwam Codex binnen een uur met de fout in de Base64-code. Een eerste werkende aanval kostte nog twee uur, en het AI-gebruik kostte samen minder dan 200 dollar. De meeste latere aanvallen op afzonderlijke programma's zijn volgens Calif bijna zelfstandig door AI gebouwd. Welke versie van het model achter Codex zat en wanneer het zoekwerk precies plaatsvond, zegt Calif niet; het lek werd bekendgemaakt.

Wat beheerders nu doen

zag beveiligingsbedrijf GreyNoise de eerste pogingen om het lek te misbruiken, maar nog geen geslaagde aanval op zijn eigen meetpunten. Oracle, Amazon en Azul hadden toen al verbeterde versies uit, en het Eclipse-project was ermee begonnen. Red Hat en Ubuntu hadden nog geen update, en Debian had alleen zijn ontwikkelversie bijgewerkt.

Wie nog niet kan bijwerken, kan de Base64-versnelling tijdelijk uitzetten door Java te starten met de optie -XX:-UseBASE64Intrinsics. Bijwerken blijft de beste oplossing. Daarbij is het goed om ook programmapakketten na te lopen die hun eigen Java meebrengen.

Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?

Dat AI helpt bij het zoeken naar fouten in software, is niet nieuw. Een dag later werden ook twee lekken in de webserver NGINX gedicht die beveiligingsbedrijf Wiz met AI had gevonden, waarvan één al sinds 2015 in de code zat. Nieuw bij Java4Shell is hoe weinig het kostte: een ernstige fout in een van de meest gebruikte onderdelen van serversoftware kwam boven in een uur werk, voor minder dan 200 dollar. Als het zoeken naar lekken zo goedkoop wordt, kan iedereen het, verdedigers en aanvallers. Een softwaremaker die zijn code niet zelf door zo'n assistent laat controleren, laat dat werk in feite over aan een aanvaller.

Als die lijn doorzet, verschuift het werk van zoeken naar herstellen. Een AI die in een uur een lek vindt, kan ook helpen het te repareren en de reparatie te testen. Bij Java4Shell lag de update er al op de dag dat het lek bekend werd. Wordt elke nieuwe versie van belangrijke software vooraf zo doorzocht, dan komen veel fouten boven voordat ze ooit bij gebruikers terechtkomen. De laatste stap blijft mensenwerk: de update ook echt op elke server krijgen. Wie dat goed regelt, profiteert het meest van een tijd waarin fouten sneller worden gevonden dan ooit.

Wat is de technologische singulariteit? Lees de uitleg →

Bronnen

  1. Tom's Hardware
  2. BleepingComputer
  3. Tenable®
  4. Calif: Java4Shell