EnglishChip
Een chip is een klein stukje silicium met miljarden schakelaartjes, de transistors, waarop een computer rekent en onthoudt. AI-chips zijn gebouwd om de enorme hoeveelheid rekenwerk van AI-modellen snel te doen.
Een chip, of geïntegreerde schakeling, is een klein plaatje silicium waarop miljarden minuscule schakelaartjes zitten: transistors. Door die schakelaartjes aan en uit te zetten rekent een computer en onthoudt hij gegevens. Elke telefoon, auto en server bevat tientallen chips. Je kunt een chip zien als een stad op een postzegel, met straten, kruispunten en voorraadkamers die allemaal samenwerken.
Hoe werkt het?
Chips worden gemaakt door patronen met licht op een plak silicium te zetten, laag voor laag. De afmetingen worden uitgedrukt in nanometers, miljardsten van een meter. Hoe kleiner de onderdelen, hoe meer er op dezelfde plek passen. Dat maakt een chip meestal sneller en zuiniger, al hangt dat ook van het ontwerp af.
Een AI-model draaien betekent heel veel rekenwerk dat tegelijk gedaan kan worden. Daarom gebruiken datacenters chips die daar goed in zijn, zoals grafische chips van Nvidia. Daarnaast ontwerpen bedrijven eigen AI-chips. Een chip heeft ook geheugen nodig, en hoe dichter dat bij het rekenwerk zit, hoe sneller het gaat.
Waarom het ertoe doet
Chips bepalen hoe snel en hoe goedkoop AI kan worden. Het Amerikaanse bedrijf d-Matrix liet op een grote datacenterbeurs zien dat een AI-model sneller antwoordt als gewone grafische chips en eigen chips het werk onderling verdelen, elk met de taak waar ze goed in zijn (link).
Het gaat ook om wie de chips kan maken. Japan gaf TSMC groen licht om vanaf eind 2028 in Kumamoto AI-chips van 3 nanometer te maken, voor het eerst in dat land (link). China laat intussen zien hoe ver het met eigen chips komt: daar koppelde het bedrijf Sugon 100.000 rekenkaarten uit eigen land tot een rekencluster (link). Zulke berichten laten zien dat chips niet alleen techniek zijn, maar ook bepalen waar rekenkracht voor AI beschikbaar komt.
Artikelen over Chip
-
Onderzoekers zien supersolid bij kamertemperatuur in een mengsel van licht en materie
Onderzoekers uit Polen, Zwitserland en Frankrijk zagen een supersolid bij kamertemperatuur: een quantumtoestand die de regelmaat van een kristal combineert met stromen zonder wrijving. Meestal is daarvoor extreme kou nodig. Hun opstelling is ook met elektrische spanning te regelen.
-
SLAC meet de kortste energierijke röntgenflitsen ooit uit een röntgenlaser
Onderzoekers van het Amerikaanse SLAC hebben aangetoond dat hun röntgenlaser energierijke flitsen van 100 tot 400 attoseconden maakt, volgens SLAC de kortste ooit bij zo'n laser. Daarmee kunnen ze elektronen in actie zien, ook diep in dichte materialen zoals heet plasma.
-
Anthropic bepaalt met AI voor het eerst de vorm van een raadselachtig eiwitomhulsel uit de bacteriewereld
Het biologieteam van Anthropic heeft met hulp van AI-assistent Claude voor het eerst de 3D-vorm bepaald van een vault uit de bacteriewereld: een hol eiwitomhulsel, gemaakt met een eiwit van een bacterievirus. Wat zulke omhulsels in cellen doen, wordt nu verder onderzocht.
-
Nieuw AI-geheugen vat een hele stapel documenten per vraag samen in 16 tokens
Onderzoekers van onder meer Stanford maakten Memorilla: een geheugen dat per vraag een hele documentenverzameling samenvat in 16 tokens. In hun eigen proeven scoort een taalmodel daarmee meestal beter dan met alle tekst erbij, en het antwoordt veel sneller. Exacte namen raken soms verloren.
-
Thinking Machines Lab brengt Inkling 2 Small uit, open versie volgt na veiligheidstests
Het AI-bedrijf van oud-OpenAI-topvrouw Mira Murati heeft zijn tweede generatie modellen gestart met Inkling 2 Small. Het model werkt nu via het eigen platform Tinker. Volgende week wil het bedrijf het vrijgeven, als de externe veiligheidstests zijn afgerond.
-
NVIDIA geeft vier AI-modellen vrij waarmee robots en zelfrijdende auto's oefenen in een nagebootste wereld
Met vier nieuwe Cosmos 3-modellen kunnen onderzoekers en bedrijven video maken van een nagebootste wereld die reageert op wat een robot of auto doet. De modellen zijn vrij te downloaden. De volgende stap is meten waar ze betrouwbaar genoeg zijn.
-
Eén korte meting vooraf halveert de fouten van een qubit
Een team onder leiding van de Universiteit van Regensburg liet een qubit vóór elke reeks berekeningen kort meten op welke frequentie hij zat, en stuurde daarna automatisch bij. Zo daalden de fouten met ongeveer 54 procent. De volgende stap is meer qubits tegelijk.
-
Cornell bouwt eerste werkende transistor uit halfgeleider met recordbandafstand
Onderzoekers van Cornell University maakten een halfgeleider met een bandafstand van meer dan 7 elektronvolt, de breedste ooit in een werkend onderdeel, en bouwden er een diode en transistor mee. Na verdere ontwikkeling kan dat zuiniger elektronica voor hoge spanningen opleveren.
-
Piepklein geheugenonderdeel werkt al bij 0,6 volt en overleeft een biljoen keer schakelen
Onderzoekers uit Zuid-Korea, samen met Samsung, maakten een geheugenonderdeel van 5 nanometer dik dat al bij 0,6 volt snel schakelt en een biljoen keer schakelen doorstaat. Dat kan op termijn geheugen opleveren dat minder stroom kost, ook in AI-servers.
-
Klein open AI-model leest tekst voor op je telefoon, zonder internet
Het AI-bedrijf Gradium heeft Phonon open uitgebracht: kleine modellen die tekst met een natuurlijke stem voorlezen, volledig op een telefoon, laptop of in de browser. Op een openbare ranglijst van Hugging Face hoort Phonon bij de best verstaanbare voorleesmodellen.
-
Bacteriën als rekenmachine: zwemmend door een doolhof testen ze veel oplossingen tegelijk
Onderzoekers onder leiding van de Canadese McGill University laten bacteriën een rekenpuzzel oplossen door ze door een netwerk van piepkleine kanaaltjes te laten zwemmen. Omdat bacteriën zich delen, groeit het aantal 'rekenaars' vanzelf mee. Het is een eerste proef.
-
Nieuwe berekening: kwantumcomputer heeft veel minder qubits nodig om internetversleuteling te kraken
Het Franse kwantumbedrijf Alice & Bob berekent dat een kwantumcomputer met zo'n 23.000 qubits de veelgebruikte RSA-versleuteling in ruim drie dagen zou kunnen kraken. Zo'n machine bestaat nog niet, maar de berekening laat zien waarom overstappen op kwantumveilige versleuteling nu al verstandig is.
-
Amerikaanse onderzoekslabs laten AI zelf röntgenexperimenten sturen
Vijf Amerikaanse nationale laboratoria lieten AI röntgenbeelden in realtime opbouwen, zelf interessante plekken in een chip kiezen en de meetapparatuur bedienen in gewone taal. Zo halen onderzoekers meer uit hun schaarse meettijd.
-
OpenAI zet zijn AI in voor hardwareontwerp: van 3D-ontwerp tot printplaat
OpenAI laat zien hoe ChatGPT en Codex ingenieurs helpen bij het ontwerpen van fysieke producten. Twee medewerkers lieten het model GPT-6 Astra in minder dan een week een werkend prototype ontwerpen. Om het in de fabriek te laten maken, waren daarna nog enkele controlerondes door mensen nodig.
-
Chinees bedrijf geeft AI-model voor scheikunde vrij, getraind op eigen labwerk
Het Chinese Deep Principle heeft Hydrogen-1.0 vrijgegeven, een AI-model voor scheikunde en materiaalonderzoek dat iedereen mag downloaden. Het leerde ook van mislukte proeven uit het eigen lab. De prestaties zijn nog door het bedrijf zelf gemeten.
