Werkend AI-serverrek laat chips via licht praten, met de optiek vlak naast de chip
Drie techbedrijven lieten op een grote datacenterbeurs in de VS een werkend serverrek zien waarin chips via licht met elkaar praten, met de lichtonderdelen direct naast de rekenchip. Dat kan AI-datacenters veel zuiniger maken. De volgende stap is productie op grote schaal.
In een AI-datacenter werken duizenden chips samen aan één taak. Ze moeten daarvoor voortdurend gegevens uitwisselen, en dat kost veel stroom. Nu gaan die gegevens over korte stukken koperdraad naar losse lichtmodules aan de rand van een server. Daar wordt het elektrische signaal omgezet in licht, dat via glasvezel verder reist. Hoe langer het stukje koper, hoe meer energie het kost om het signaal sterk genoeg te houden.
Een oplossing is de lichtonderdelen veel dichter bij de chip zetten, in hetzelfde chippakket. Dat heet co-packaged optics: optiek die samen met de chip is ingepakt. De bedrijven Wiwynn (een Taiwanese bouwer van servers), Ayar Labs (een Amerikaans bedrijf dat lichtchips maakt) en GUC (een Taiwanese chipontwerper) lieten zo'n systeem nu draaiend zien in een volledig serverrek.
Wat er te zien was
De demonstratie vond plaats op de OCP Global Summit, een grote beurs voor datacentertechniek in San Jose, van 12 tot 15 oktober 2026. In het rek zat een rekenchip van GUC met daarnaast lichtchips van Ayar Labs, die het licht kregen van aparte laserbronnen. Op schermen was live te volgen hoe de lichtverbindingen werkten. Het systeem hield zelf in de gaten of het licht stabiel bleef als de chips warm werden. Ook lieten de bedrijven zien hoe de glasvezels netjes door het rek lopen en hoe een monteur ze kan loskoppelen voor onderhoud.
Volgens Wiwynn-topman William Lin laat de proef zien dat de lichtonderdelen betrouwbaar werken in een echt systeem. Ayar Labs-topman Mark Wade zegt dat de vraag niet meer is óf het werkt, maar of het op grote schaal te bouwen en te beheren is.
Tot zeventig procent minder stroom voor de verbindingen
De winst zit in de afstand. Bij een losse lichtmodule moet het elektrische signaal centimeters afleggen, bij co-packaged optics nog maar millimeters. Daardoor is een extra chip die het signaal oppept niet meer nodig. Volgens cijfers van chipmaker Nvidia daalt het verbruik van zo'n snelle verbinding daardoor van ongeveer 30 naar 9 watt: zo'n 70 procent minder. Techsite TechTimes rekende uit dat dat in een datacenter met 100.000 AI-chips ruim 2 megawatt kan schelen. Dat is ongeveer wat duizenden Nederlandse huishoudens gemiddeld aan stroom gebruiken.
Elke lichtchip van Ayar Labs haalt in totaal 4 terabit per seconde, door gegevens over meerdere kleuren licht tegelijk te versturen. Dat is genoeg om elke seconde zo'n honderd films in hoge kwaliteit door te sturen.
Wat er nog moet gebeuren
Een nadeel is dat de lichtonderdelen vastzitten aan de dure rekenchip. Gaat er één kapot, dan is het hele pakket waardeloos. De fabrieken moeten dus heel weinig fouten maken. Daarnaast moeten de afspraken over hoe onderdelen van verschillende merken samenwerken nog verder worden getest. De bedrijven willen nu naar productie op grote schaal, zodat grote cloudbedrijven de techniek kunnen keuren en gaan gebruiken.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
AI groeit hard, en stroom is een van de grootste remmen. Steeds meer datacenters lopen tegen de grenzen van het stroomnet aan. Als de verbindingen tussen chips veel minder energie kosten, blijft er meer stroom over voor het eigenlijke rekenwerk. Licht in plaats van koper is daarom een belangrijke bouwsteen voor de nog veel grotere AI-systemen die eraan komen.
Het mooie is dat AI hier zelf aan kan bijdragen. Een systeem dat elke lichtverbinding live meet, levert enorme hoeveelheden meetgegevens op. AI-modellen kunnen daarin vroeg zien dat een laser begint te verlopen of een verbinding zwakker wordt, nog voordat er iets misgaat. Zo helpt AI de machines te bouwen en te onderhouden waarop de volgende generatie AI draait.
