Chip

Een chip is een klein stukje silicium met miljarden schakelaartjes, de transistors, waarop een computer rekent en onthoudt. AI-chips zijn gebouwd om de enorme hoeveelheid rekenwerk van AI-modellen snel te doen.

Een chip, of geïntegreerde schakeling, is een klein plaatje silicium waarop miljarden minuscule schakelaartjes zitten: transistors. Door die schakelaartjes aan en uit te zetten rekent een computer en onthoudt hij gegevens. Elke telefoon, auto en server bevat tientallen chips. Je kunt een chip zien als een stad op een postzegel, met straten, kruispunten en voorraadkamers die allemaal samenwerken.

Hoe werkt het?

Chips worden gemaakt door patronen met licht op een plak silicium te zetten, laag voor laag. De afmetingen worden uitgedrukt in nanometers, miljardsten van een meter. Hoe kleiner de onderdelen, hoe meer er op dezelfde plek passen. Dat maakt een chip meestal sneller en zuiniger, al hangt dat ook van het ontwerp af.

Een AI-model draaien betekent heel veel rekenwerk dat tegelijk gedaan kan worden. Daarom gebruiken datacenters chips die daar goed in zijn, zoals grafische chips van Nvidia. Daarnaast ontwerpen bedrijven eigen AI-chips. Een chip heeft ook geheugen nodig, en hoe dichter dat bij het rekenwerk zit, hoe sneller het gaat.

Waarom het ertoe doet

Chips bepalen hoe snel en hoe goedkoop AI kan worden. Het Amerikaanse bedrijf d-Matrix liet op een grote datacenterbeurs zien dat een AI-model sneller antwoordt als gewone grafische chips en eigen chips het werk onderling verdelen, elk met de taak waar ze goed in zijn (link).

Het gaat ook om wie de chips kan maken. Japan gaf TSMC groen licht om vanaf eind 2028 in Kumamoto AI-chips van 3 nanometer te maken, voor het eerst in dat land (link). China laat intussen zien hoe ver het met eigen chips komt: daar koppelde het bedrijf Sugon 100.000 rekenkaarten uit eigen land tot een rekencluster (link). Zulke berichten laten zien dat chips niet alleen techniek zijn, maar ook bepalen waar rekenkracht voor AI beschikbaar komt.

Artikelen over Chip

Onderzoek 3 nov

Tencent laat AI zelf gereedschap bouwen voor eiwitonderzoek en wiskunde

Tencent heeft de tweede versie van zijn onderzoeks-AI Hyra gepresenteerd. Die levert niet alleen oplossingen, maar ook gereedschap dat later weer bruikbaar is. Modellen voor eiwitten en moleculen staan al openbaar, zodat andere onderzoekers ze nu zelf kunnen testen.
Robotica 3 nov

Gekweekte menselijke zenuwcellen op een chip sturen een robothond naar een doel

Het Australische Cortical Labs liet gekweekte menselijke zenuwcellen op een chip een vierpotige robot naar een doel sturen. Samen met Honda zocht het bedrijf uit hoe je zulke cellen het best aanstuurt. In een virtuele test scoorden ze met evenveel oefening hoger dan een bekend AI-programma.
Energie 3 nov

OpenAI-datacenter levert tot 1.000 megawatt stroom in als het net in nood is

OpenAI belooft dat zijn nieuwe datacenters minder stroom gebruiken als het elektriciteitsnet onder druk staat. Het eerste, in de Amerikaanse staat Georgia, kan tot 1.000 megawatt inleveren. Een Britse proef liet zien dat AI-computers dat snel kunnen.
Modellen 3 nov

Meituan brengt LongCat-2.5 uit: multimodaal agentenmodel van 1,6 biljoen parameters, getraind op Chinese chips

Het Chinese bedrijf Meituan bracht op 2 november LongCat-2.5 uit, een groot AI-model dat tekst en beeld verwerkt en lange programmeertaken zelfstandig kan uitvoeren. Volgens Meituan is het volledig getraind op Chinese chips en haalt het in tests bijna het niveau van Claude Opus 5.
Onderzoek 2 nov

Google demonstreert magic state cultivation op Willow: 40 keer minder fouten

Google Quantum AI testte op zijn Willow-chip een nieuwe manier om magic states te maken: speciale toestanden die een kwantumcomputer nodig heeft voor de lastigste bewerkingen. De fouten daarin werden zo'n 40 keer kleiner. Het resultaat staat in Science.
Modellen 2 nov

Chinese hackersgroep zette AI-agents in tegen ruim 200 organisaties

Een Chinese hackersgroep liet AI-agents in elf dagen ruim 200 organisaties in minstens 14 landen aanvallen, meldt beveiligingsbedrijf CrowdStrike. Bij negen organisaties drongen ze echt binnen. CrowdStrike deelt hoe je deze aanvallen herkent.
Hardware 30 okt

Google draait voor het eerst een AI-model op een TPU in de ruimte

Project Suncatcher van Google heeft een mijlpaal bereikt: een Gemma 4-model aan boord van een prototypesatelliet beantwoordde een prompt vanuit een baan om de aarde. Het is een eerste stap richting datacenters in de ruimte.
Hardware 30 okt

Duits bedrijf maakt molecuul dat quantuminformatie bewaart en met licht kan doorgeven

Het Duitse bedrijf NVision en onderzoekers uit Ulm en Jeruzalem beschrijven in Nature een molecuul van koolstof en waterstof dat quantuminformatie bewaart en met licht kan doorgeven. Zo'n bouwsteen kan later quantumcomputers aan elkaar koppelen.
Modellen 29 okt

Mistral maakt reusachtig AI-model vrij beschikbaar, sterk in programmeren en beveiliging

Het Franse Mistral zet Mistral Large 4, bijnaam Le Chonk, gratis online: een model met een biljoen parameters dat iedereen kan downloaden en met genoeg computers zelf kan draaien. Volgens het bedrijf is het het beste open model voor programmeren en voor het beveiligen van software.
Hardware 29 okt

Lam Research en imec maken superfijne chipbedrading van ruthenium in één belichting

Lam Research en het Belgische onderzoekscentrum imec maakten metalen chipbedrading met lijnen die samen met hun tussenruimte 20 nanometer breed zijn, in één belichting met het nieuwste type ASML-machine. Alle teststukken voor kortsluiting werkten. Nu volgt de stap naar productie.
Modellen 29 okt

Block maakt spraakmodel dat leerde praten door alleen naar gesprekken te luisteren

Block, het bedrijf van Jack Dorsey, toont Dessa: een AI-model dat zonder tekst leerde praten, alleen uit opnames van gesprekken. Het luistert en praat tegelijk en draait op een krachtige laptop. Een kleine groep veiligheidsonderzoekers mag het nu als eerste testen.
Bedrijven 29 okt

SpaceX huurt voor 40 miljard dollar aan AI-chips

SpaceX heeft een bindende afspraak getekend om voor ongeveer 40 miljard dollar aan AI-chips en datacenterapparatuur te leasen, onder meer met de nieuwe Vera Rubin-chips van Nvidia. De eerste apparatuur komt in de eerste helft van 2027.
Onderzoek 28 okt

Bismutsulfide houdt zonne-energie langer vast: lading gaat ongeveer vier keer zo langzaam verloren

Onderzoekers van de Universiteit van Oxford ontdekten waarom bismutsulfide zonlicht goed opvangt én de lading lang vasthoudt. Dat geeft een recept om betere, niet-giftige materialen voor zonnecellen te vinden.
Onderzoek 28 okt

Nieuw soort magneet stuurt draaiende elektronen een draad in, zonder storend magneetveld

Europese onderzoekers laten voor het eerst rechtstreeks zien dat een altermagneet, een magneet zonder magneetveld naar buiten, een stroom kan maken waarin meer elektronen de ene kant op draaien dan de andere. Dat is een stap naar zuiniger en kleiner computergeheugen.
Energie 28 okt

Zuid-Koreaans zonne-apparaat maakt waterstof met recordrendement voor organische materialen

Onderzoekers van UNIST in Zuid-Korea bouwden een apparaat van organische, koolstofhoudende materialen dat met alleen zonlicht water splitst in waterstof. Het haalt 7,9 procent rendement, volgens het team een record voor dit soort apparaten. De volgende stap is een versie die veel langer meegaat.