EnglishImmuuntherapie
Immuuntherapie is een behandeling die het eigen afweersysteem inzet of bijstuurt om een ziekte te bestrijden, vooral kanker. Voorbeelden zijn middelen die afweercellen weer aanzetten, aangepaste afweercellen en vaccins op maat.
Het afweersysteem ruimt dagelijks zieke en beschadigde cellen op. Soms herkent het een ziekte niet, of wordt het geremd. Immuuntherapie probeert dat te veranderen: de behandeling stuurt het afweersysteem bij, in plaats van de ziekte rechtstreeks aan te vallen.
Hoe werkt het?
Er zijn meerdere soorten. Wat ze delen, is dat het afweersysteem het werk doet.
- Middelen die afweercellen weer aanzetten. Kankercellen kunnen een knop indrukken die afweercellen uitzet. Middelen zoals Keytruda blokkeren die knop, zodat de afweercellen weer aan het werk gaan.
- Aangepaste afweercellen. Artsen halen afweercellen uit het bloed, passen ze in het lab aan en geven ze terug. Een bekend voorbeeld is CAR-T-therapie tegen bloedkanker.
- Vaccins op maat. Zo'n vaccin leert het afweersysteem een kenmerk van de tumor herkennen. Dat kan met mRNA, een stukje genetische code dat de cel een bouwinstructie geeft.
Het afweersysteem heeft tijd nodig om te leren. Het effect van een behandeling is daarom vaak pas na maanden te zien. Immuuntherapie kan het afweersysteem ook te actief maken, waardoor bijwerkingen ontstaan. Artsen wegen dat per patiënt af.
Waarom het ertoe doet
Immuuntherapie is een van de grote ontwikkelingen in de behandeling van kanker, en onderzoekers kijken nu ook naar andere ziekten.
Zo verkleinde een persoonlijk mRNA-vaccin in een grote studie bij 1.137 mensen met melanoom de kans op terugkeer of overlijden met 42 procent, als aanvulling op de gewone behandeling (link). Ook uit het lab komen aanwijzingen. Australische onderzoekers ontdekten dat een weinig bekend soort afweercel kleincellige longkanker kan opsporen, ook als die zich verstopt voor de rest van het afweersysteem. Twee bestaande medicijnen maakten die aanval in het lab sterker (link). Onderzoekers van WEHI in Melbourne gingen een stap verder: zij passen afweercellen zo aan dat artsen ze met twee bestaande medicijnen kunnen sturen. Het ene medicijn helpt de cellen groeien, het andere remt ze weer af. De volgende stap is een eerste studie bij mensen (link).
Ook bij hersenziekten wordt naar het afweersysteem gekeken. Onderzoekers in St. Louis blokkeerden bij muizen met een antistof de toegangsweg van afweercellen naar de hersenen. De muizen hielden zo'n 40 procent meer hersenweefsel over en onthielden beter, terwijl het schadelijke eiwit tau gewoon bleef zitten (link). Of dit veilig kan bij mensen, moet nog worden uitgezocht.
Dit zijn onderzoeksresultaten. Een arts bepaalt welke behandeling bij een patiënt past.
Artikelen over Immuuntherapie
-
Persoonlijk kankervaccin laat afweerreacties zien in kleine melanoomstudie
In een kleine studie reageerden 12 van de 16 mensen met gevorderd melanoom op een combinatie van een persoonlijk vaccin en een bestaand medicijn, meldt Evaxion. Zonder vergelijkingsgroep is de bijdrage van het vaccin niet vast te stellen.
-
Persoonlijk mRNA-vaccin verkleint kans op terugkeer van melanoom met 42 procent
Een vaccin dat per patiënt op maat wordt gemaakt, verkleinde in een grote studie bij 1.137 mensen met melanoom de kans op terugkeer of overlijden met 42 procent. De volledige resultaten zijn inmiddels gepresenteerd op het Europese kankercongres ESMO.
-
Antistof houdt afweercellen buiten de hersenen en remt alzheimerschade bij muizen
Onderzoekers in St. Louis blokkeerden bij muizen de toegangsweg van afweercellen naar de hersenen. De muizen hielden zo'n 40 procent meer hersenweefsel over en onthielden beter, terwijl het schadelijke eiwit tau gewoon bleef zitten. De volgende stap is uitzoeken of dit veilig kan bij mensen.
-
Australische onderzoekers geven artsen een 'knop' om afweercellen als medicijn bij te sturen
Onderzoekers van WEHI in Melbourne passen afweercellen zo aan dat artsen ze met twee bestaande medicijnen kunnen sturen: het ene helpt de cellen te groeien, het andere remt ze weer af. De volgende stap is een eerste studie bij mensen.
-
Vergeten immuuncellen kunnen kleincellige longkanker herkennen en doden
Australische onderzoekers ontdekten dat een weinig bekend soort afweercel een agressieve vorm van longkanker kan opsporen, ook als die zich verstopt voor de rest van het afweersysteem. Twee bestaande medicijnen maakten die aanval in het lab sterker. De volgende stap is onderzoek bij patiënten.
