Machine learning
Machine learning is een manier om computers te laten leren van voorbeelden in plaats van van vaste regels. Een model zoekt zelf patronen in veel gegevens en gebruikt die voor nieuwe gevallen.
Bij machine learning, of machinaal leren, schrijft niemand alle regels van een programma uit. In plaats daarvan krijgt de computer veel voorbeelden en zoekt hij zelf de patronen. Je kunt het vergelijken met hoe een kind leert wat een hond is: niet met een definitie, maar door heel veel honden te zien.
Hoe werkt het?
Het begint met trainingsdata: een grote verzameling voorbeelden, zoals foto's met de goede naam erbij, of weerkaarten uit het verleden. Een model, vaak een neuraal netwerk, doet een voorspelling. Het kijkt hoe ver die ernaast zit en past kleine instellingen in zichzelf aan, de parameters. Dit herhaalt zich miljoenen keren, tot de voorspellingen goed genoeg zijn. Een neuraal netwerk heeft veel lagen van zulke instellingen. Als een netwerk veel lagen heeft, spreken we van deep learning.
Na de training gebruik je het model op nieuwe gevallen die het nooit eerder zag. Het kan ook meer dan alleen herkennen: taalmodellen voorspellen het volgende stukje tekst, en andere modellen kunnen beelden, eiwitten of materialen ontwerpen.
Waarom het ertoe doet
Bijna alle AI die in het nieuws komt, is machine learning. Het idee is ouder dan je denkt: Alan Turing stelde in 1950 al voor om niet een volwassen geest na te bouwen, maar een kinderlijke machine die je opvoedt. Daarbij wilde hij de vraag of machines kunnen denken vervangen door een proef: kan een ondervrager via een telexapparaat een machine van een mens onderscheiden (link)?
Tegenwoordig leert AI van de meest uiteenlopende gegevens. Onderzoekers van onder meer Microsoft, MIT en het Europese weercentrum ECMWF leerden een computer de vaste fouten van weermodellen te herkennen en te herstellen. Daardoor worden verwachtingen voor twee tot zes weken vooruit een stuk beter (link). Heel ander werk deden Chinese onderzoekers: zij trainden een model op bijna vier miljoen fossielen. Zo brachten ze de geschiedenis van het leven in ongekend detail in kaart, en het wijst erop dat drie van de vijf grote uitstervingsgolven geleidelijker verliepen dan gedacht. Andere paleontologen zijn daar wat terughoudender over (link). Steeds geldt dat het resultaat zo goed is als de voorbeelden waarvan het model heeft geleerd.
Artikelen over Machine learning
-
AI van Google en NASA vindt veel meer methaanlekken in satellietbeelden
Google Research en NASA bouwden een AI-model dat methaanwolken opspoort in metingen vanaf het ruimtestation ISS. In een test vond het zo'n 50% meer waarschijnlijke methaanpluimen dan menselijke analisten. Model, code en kaart zijn vrij beschikbaar.
-
Gratis tools halen rem van Nvidia-videokaarten: tot twee keer zoveel AI-rekenkracht
Gratis open-source tools halen een rem weg die Nvidia in de firmware van GeForce-videokaarten heeft gezet. Voor AI-rekenwerk worden sommige kaarten tot twee keer zo snel. In de praktijk is de winst kleiner, en de tools zijn nog experimenteel.
-
AI-model ontwerpt experimenten beter dan 24 ervaren AI-onderzoekers
Op een nieuwe toets van P-Zero Research ontwerpt Claude Opus 5.5 betere AI-experimenten dan de beste van 24 menselijke experts. Het model heeft daarvoor minder dan de helft van de rekentijd nodig en kost ongeveer een dertigste.
-
AI schat biologische leeftijd en overlevingskans van kankerpatiënt uit één gezichtsfoto
Onderzoekers van Mass General Brigham bouwden AI die uit één gewone gezichtsfoto schat hoe oud iemands lichaam is en hoe groot de overlevingskans bij kanker is. Zo kunnen artsen straks beter inschatten hoeveel een patiënt aankan. Eerst volgt meer onderzoek.
-
Vierpotige robot lost reuzen-Rubiks kubus op met alleen zijn poten
Onderzoekers van ETH Zürich en Nvidia leerden een vierpotige inspectierobot een reuzen-Rubiks kubus op te lossen met alleen zijn poten. Hij kantelt de kubus en draait de lagen, zonder hulp van mensen. Alle drie de pogingen lukten, elk in acht tot negen minuten.
-
Magnetische hersenbehandeling op het eigen ritme van de patiënt toegelaten tegen PTSS
In de VS is een behandeling tegen PTSS toegelaten die magnetische pulsen afstemt op het eigen hersenritme van de patiënt. In een proef met 158 volwassenen werkte die beter dan een nepbehandeling, zonder ernstige bijwerkingen. Een wetenschappelijke publicatie volgt nog.
-
Zuinig hersenimplantaat herkent mentale toestand aan samenspel van hersengebieden
Onderzoekers van EPFL bouwden een chip van 4 bij 2 millimeter die meet hoe hersengebieden samenwerken en zo concentratie en emotionele opwinding herkent. Hij verbruikt heel weinig stroom. De chip werkt al op opnames van mensen en bij ratten; patiënten zijn de volgende stap.
-
Persoonlijk mRNA-vaccin verkleint kans op terugkeer van melanoom met 42 procent
Een vaccin dat per patiënt op maat wordt gemaakt, verkleinde in een grote studie bij 1.137 mensen met melanoom de kans op terugkeer of overlijden met 42 procent. De volledige resultaten zijn inmiddels gepresenteerd op het Europese kankercongres ESMO.
-
AI ontwerpt moleculaire scharen die ziekte-eiwitten op maat doorknippen
Het lab van Nobelprijswinnaar David Baker ontwierp met AI enzymen die andere eiwitten op een vooraf gekozen plek doorknippen, waaronder het eiwit dat klontert bij alzheimer. Een deel van die enzymen werkt ook in levende cellen.
-
Quantumcomputer vangt zijn eigen fouten zo goed op dat er maar 5 op een miljoen overblijven
De quantumcomputer Helios van Quantinuum zette een nieuw record in foutcorrectie: per controleronde ging gemiddeld vijf keer op een miljoen iets mis. Dat is tien keer beter dan het vorige record. De volgende stap is dit ook voor complexere berekeningen laten zien.
-
Unitree laat mensachtige robot kungfu doen en auto's optillen als lijfwacht
De Chinese robotmaker Unitree toont de H2-X, een mensachtige robot die vecht, springt en een auto optilt om iemand te redden. Het is vooral een demonstratie van wat het onderliggende H2-platform kan; prijs en verkoopdatum zijn er nog niet.
-
AI-model getraind op bijna vier miljoen fossielen werpt nieuw licht op grote uitstervingsgolven
Chinese onderzoekers trainden een AI-model op bijna vier miljoen fossielen. Het brengt de geschiedenis van het leven in ongekend detail in kaart en wijst erop dat drie van de vijf grote uitstervingsgolven geleidelijker verliepen dan gedacht. Andere paleontologen zijn wat terughoudender.
-
Mensachtige robot uit Zuid-Korea duwt 35 kilo en tilt 20 kilo, terwijl hij loopt
Onderzoekers van KAIST in Zuid-Korea lieten hun mensachtige robot tijdens het lopen voorwerpen tot 35 kilo duwen en tot 20 kilo tillen. Benen en armen worden door één AI-systeem samen aangestuurd. Het is een demonstratie in het lab; meer tests volgen.
-
Robot-AI uit Seoul stelt zich eerst voor hoe het eruit gaat zien, en kiest dan pas zijn beweging
Onderzoekers van de Nationale Universiteit van Seoul hebben een AI-model gemaakt dat een robot vooraf laat 'zien' hoe een taak afloopt. Met die beelden kiest de robot zijn bewegingen. In echte tests lukte bijna acht op de tien taken, iets vaker dan bij bekende concurrenten.
-
AI-bedrijf Odyssey laat nagebouwd vliegenbrein door een wereld bewegen die AI verzint
Odyssey koppelde een computermodel van het brein van een fruitvlieg aan zijn wereldmodel Odyssey-3, een AI die ter plekke een omgeving maakt. Het is een eerste demonstratie; een beschrijving van hoe het precies werkt volgt nog.