EnglishRNA
RNA is een molecuul in elke cel dat onder meer dient als kopie van een gen waarmee de cel een eiwit bouwt. Veel RNA doet ook zelf werk in de cel.
RNA is een molecuul dat in elke cel van je lichaam werkt. Het is verwant aan DNA. Het bekendst is RNA als kopie van een gen: het recept waarmee de cel een eiwit bouwt.
Hoe werkt het?
RNA is een lange keten van vier bouwstenen, aangeduid met de letters A, C, G en U. Op sommige plekken plakken twee bouwstenen in de keten aan elkaar vast, waardoor het molecuul dubbelvouwt en lusjes vormt. Welke letters elkaar vinden, bepaalt de vorm.
Veel RNA-moleculen doen zelf werk: ze schakelen genen aan en uit of helpen andere moleculen. Wat een RNA-molecuul doet, hangt sterk af van de vorm waarin het zich opvouwt. Die vorm in het lab bepalen is traag en duur, daarom is het een mooie klus voor AI.
Waarom het ertoe doet
Het model AlphaFold liet zien hoe AI de vorm van eiwitten kan voorspellen. Voor RNA is dat lastiger, omdat er veel minder gemeten vormen bestaan om van te leren. Onderzoekers van onder meer de University of Science and Technology of China presenteerden het model structRFM in Nature, dat de vouwing van RNA beter voorspelt dan eerdere methoden. Het leert niet alleen van de lettervolgorde, maar ook van welke letters een paar vormen, en is getraind op 21 miljoen RNA-volgordes. De resultaten komen van de onderzoekers zelf, maar trainingsset, model en code zijn openbaar, zodat anderen ze kunnen nalopen.
Artikelen over RNA
-
Gerichte correctie herstelt signalen tussen zenuwcellen in ALS-onderzoek
Bij bijna alle mensen met ALS raakt het eiwit TDP-43 zoek uit de zenuwcellen. Britse onderzoekers laten in Nature zien dat het herstellen van één fout die daardoor ontstaat, gekweekte zenuwcellen weer signalen laat doorgeven. Een middel met dezelfde aanpak wordt al bij patiënten getest.
-
Experimenteel middel tegen spierziekte DM1 herstelt in kleine studie een groot deel van de RNA-fouten
Een experimenteel middel van PepGen herstelde bij zes mensen met de erfelijke spierziekte DM1 gemiddeld bijna de helft van de RNA-fouten in hun spieren, en hun hand ging sneller open. Grotere studies moeten dat nu bevestigen.
-
AI-agents voeren zelfstandig DNA-experimenten uit in een robotlab
In het lab AutoDNA van de Shanghai Jiao Tong University bedenken AI-agents DNA-experimenten en voeren ze die ook zelf uit, met meer dan twintig soorten apparaten. Mensen vullen alleen materialen bij en onderhouden de machines. Het onderzoek staat in Nature.
-
Open AI-model voorspelt hoe RNA zich vouwt, getraind op 21 miljoen voorbeelden
Onderzoekers uit China presenteren in Nature structRFM, een AI-model dat leert hoe RNA-moleculen zich vouwen. In tests doet het volgens de makers mee met AlphaFold3 van Google DeepMind. Data, model en code zijn vrij beschikbaar.
-
Microsoft geeft gratis AI-model vrij dat laat zien hoe eiwitten bewegen
Met BioEmu-2 kunnen onderzoekers voorspellen welke vormen een eiwit of ander biomolecuul kan aannemen, ook samen met DNA, RNA of kleine moleculen. Microsoft deelt de code en het model gratis onder een open licentie; het is bedoeld voor onderzoek.
-
AI ontwerpt moleculaire scharen die ziekte-eiwitten op maat doorknippen
Het lab van Nobelprijswinnaar David Baker ontwierp met AI enzymen die andere eiwitten op een vooraf gekozen plek doorknippen, waaronder het eiwit dat klontert bij alzheimer. Een deel van die enzymen werkt ook in levende cellen.
-
Eerste medicijn gemaakt met CRISPR krijgt goedkeuring in Groot-Brittannië
De Britse toezichthouder MHRA keurt Casgevy goed, een gentherapie tegen sikkelcelziekte en bètathalassemie. Het is het eerste medicijn ter wereld dat met CRISPR is gemaakt. In de studies had bijna iedereen het jaar daarna geen ernstige klachten.
-
Doudna en Charpentier maken van een bacterieel afweersysteem een programmeerbare genschaar
In Science laten Jennifer Doudna en Emmanuelle Charpentier zien dat het CRISPR-systeem van bacteriën DNA op een zelfgekozen plek kan doorknippen. Genen aanpassen kan daardoor goedkoper en sneller.
