Experimenteel middel tegen spierziekte DM1 herstelt in kleine studie een groot deel van de RNA-fouten

Myotone dystrofie type 1, kortweg DM1, is een erfelijke spierziekte. Spieren worden zwakker en ontspannen moeilijk: wie een hand dichtknijpt, krijgt die maar langzaam weer open. De ziekte kan ook het hart en andere organen treffen. Er is nog geen behandeling die de oorzaak aanpakt.

Het Amerikaanse biotechbedrijf PepGen maakte op 10 november 2026 de eerste resultaten bekend van een middel dat dat wel probeert, PGN-EDODM1. In een kleine studie herstelde het in de spieren van zes behandelde deelnemers een groot deel van wat er bij de ziekte misgaat, en gingen ze er ook in kracht en beweging op vooruit.

Wat er misgaat bij DM1

Cellen maken eiwitten aan de hand van een werkkopie van het DNA, het RNA. Voordat zo'n kopie wordt gebruikt, knipt de cel er stukken uit en plakt de rest aan elkaar. Dat heet splicing. Bij DM1 bevat de werkkopie van één gen een veel te lange herhaling van dezelfde drie letters. Die lange strengen vouwen zich tot lussen en vangen een eiwit weg, MBNL1, dat de cel nodig heeft om goed te knippen en te plakken. Daardoor gaat de splicing van veel andere genen mis, en werken de spieren slechter.

PGN-EDODM1 is een kort, kunstmatig stukje erfelijk materiaal dat precies op die herhaling past. Het hecht zich eraan, zodat MBNL1 weer vrijkomt. Om het middel in de spiercellen en tot in de celkern te krijgen, heeft PepGen er een klein eiwitdeeltje aan gekoppeld dat makkelijk door de wand van een cel gaat.

De resultaten

In de fase 2-studie FREEDOM2-DM1 kregen acht volwassenen vier infusen, één keer per vier weken. Zes kregen het middel in een dosis van 10 milligram per kilo lichaamsgewicht, twee een placebo. Niemand wist wie wat kreeg. Na dertien weken keken de onderzoekers in een stukje spierweefsel naar 22 genen waarvan de splicing bij DM1 misgaat. Gemiddeld was 46,5 procent van die fouten hersteld. Bij vijf van de zes behandelde deelnemers was dat meer dan 20 procent, bij vier meer dan de helft. Volgens PepGen is dat het grootste herstel dat ooit is gemeld in een DM1-studie met meerdere doses.

Ook de spieren deden het beter. Na zestien weken hadden de behandelde deelnemers gemiddeld 3,9 seconden minder nodig om hun gebalde hand te openen, ongeveer 53 procent minder dan aan het begin. Hun knijpkracht nam met zo'n 16 procent toe. In de placebogroep veranderde de handtest nauwelijks. Vragenlijsten waarin deelnemers zelf aangaven hoe het met ze ging, gaven nog geen duidelijk beeld.

Het middel werd goed verdragen: alle bijwerkingen waren mild of matig, en niemand stopte met de behandeling. Misselijkheid kwam het vaakst voor. Er waren vier milde bijwerkingen aan de nieren, zoals wat eiwit in de urine na de eerste dosis, dat bij de volgende doses afnam.

Volgende stappen

De groep is klein, en de vergelijking met placebo voor de splicing komt uit eerdere groepen van dezelfde studie. Grotere studies moeten laten zien of het effect standhoudt. In de Verenigde Staten kunnen voorlopig geen deelnemers meedoen: de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA zette dat deel van de studie in maart 2026 stil, omdat ze vragen had over eerder dieronderzoek. De behandelingen vonden plaats in Canada, het Verenigd Koninkrijk, Nieuw-Zeeland, Australië en Zuid-Korea. PepGen verwacht in januari 2027 nieuwe gegevens uit een vervolgstudie en in de eerste helft van 2027 de resultaten van een groep met een hogere dosis.

Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?

De grootste uitdaging bij dit soort middelen is ze in de spiercellen te krijgen. Deze kleine studie laat zien dat dat met de aanpak van PepGen lukt, en dat herstel van de splicing samengaat met beter werkende spieren. Bevestigen grotere studies dat, dan komt een eerste behandeling van de oorzaak van DM1 in zicht. Een betrouwbare manier om zulke middelen in spieren af te leveren, is ook voor andere erfelijke spierziekten een belangrijke bouwsteen.

Wat is de technologische singulariteit? Lees de uitleg →