EnglishBouwvergunning voor vier Xe-100-kernreactoren bij fabriek van Dow in Texas
De Amerikaanse kerntoezichthouder heeft een bouwvergunning afgegeven voor vier Xe-100-reactoren bij een fabriek van Dow in Texas. Dow heeft nog geen definitief besluit genomen om de centrale te bouwen.
De Amerikaanse kerntoezichthouder Nuclear Regulatory Commission (NRC) heeft op 9 november 2026 een bouwvergunning afgegeven voor de geplande Long Mott Generating Station in Texas. Daarmee volgt de vergunning op de veiligheidscontrole die de NRC op 30 oktober afrondde: toen concludeerde de toezichthouder dat het ontwerp van de Xe-100-reactor en de gekozen plek veilig genoeg zijn om met bouwen te beginnen. Volgens NRC-voorzitter Ho K. Nieh is het de eerste Amerikaanse bouwvergunning voor een hogetemperatuurreactor met gaskoeling in meer dan een halve eeuw.
De centrale met vier kleine reactoren komt bij de fabriek van chemieconcern Dow in Seadrift, Texas. Dow-dochter Long Mott Energy ontwikkelt het project samen met reactorbouwer X-energy, met steun van een programma van het Amerikaanse ministerie van Energie voor nieuwe reactortypes. Volgens X-energy is het de eerste keer dat de NRC een kerncentrale van de nieuwe generatie goedkeurt voor een Amerikaanse fabriek.
De vergunning staat de bouw toe, maar nog niet het laden van brandstof of het aanzetten van de reactoren. Daarvoor is na de bouw een aparte bedrijfsvergunning nodig.
Stoom voor de fabriek
Een chemiefabriek heeft niet alleen stroom nodig, maar ook veel hete stoom, die nu meestal met gas wordt gemaakt. De vier Xe-100-reactoren moeten samen 800 megawatt aan warmte leveren, of 320 megawatt aan stroom. Dow wil er vooral stoom voor de eigen fabriek mee maken; stroom die over is, kan naar het net. Volgens Dow en X-energy vervangen de reactoren installaties voor stroom en stoom die aan het eind van hun levensduur zijn.
Gewone kerncentrales worden met water gekoeld. De Xe-100 gebruikt heliumgas en kan daardoor veel heter worden, en juist die hitte heeft een fabriek voor stoom nodig. De brandstof zit in bollen ter grootte van een biljartbal, met daarin duizenden piepkleine korreltjes uranium, elk verpakt in beschermende laagjes. Omdat de brandstof uit losse bollen bestaat, kunnen er nieuwe bollen bij terwijl de reactor doordraait. Volgens X-energy is het de eerste keer dat de NRC zo'n reactor met een bed van brandstofbollen goedkeurt.
Nog geen definitief besluit
Dow benadrukt dat de vergunning nog geen besluit is om te bouwen. Eerst moet het ontwerp af en moet de raad van bestuur het project beoordelen. Volgens X-energy neemt Dow naar verwachting in 2027 een eerste investeringsbesluit. Gaat het project door, dan kan de bouw volgens Dow later dit decennium beginnen en kan de centrale begin jaren 2030 draaien.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Voor de fabrieken van de toekomst is niet alleen stroom nodig, maar ook veel warmte, en die komt nu vooral uit gas. Met deze vergunning heeft een nieuw type kernreactor dat zelf heel hete stoom kan maken, voor het eerst de keuring voor de bouw doorstaan. Lukt de bouw in Texas, dan ligt er een voorbeeld voor meer fabrieken en datacenters die dag en nacht schone energie willen gebruiken.
