Magnetische microbots helpen bloedstolsels sneller oplossen in proeven
Onderzoekers van ETH Zürich hebben piepkleine magnetische robotjes gemaakt die een medicijn naar een bloedstolsel helpen stromen. In een labmodel loste het stolsel zes keer zo snel op als met alleen het medicijn, en ook bij levende varkens werkte het beter.
Een bloedstolsel kan een bloedvat zo sterk afsluiten dat er bijna geen bloed meer langs stroomt. Er bestaan medicijnen die een stolsel oplossen, maar die moeten het stolsel eerst bereiken. Artsen brengen zo'n medicijn daarom vaak met een katheter, een dun buisje dat via een bloedvat wordt opgeschoven, tot vlak bij de blokkade. Het laatste stukje moet het medicijn zelf afleggen. Omdat het bloed daar stilstaat, gaat dat langzaam.
Een team onder leiding van Simone Schürle, hoogleraar medische microsystemen aan de Zwitserse technische universiteit ETH Zürich, bedacht daarvoor microrobots: robotjes die zo klein zijn dat je ze alleen onder een microscoop ziet. Ze dragen het medicijn niet zelf. Ze brengen het bloed rond het stolsel in beweging, en die stroming neemt het medicijn mee naar het stolsel.
Robotjes die koprollen maken
De robotjes zijn langwerpig, ongeveer zo groot als een rode bloedcel: zo'n acht duizendste millimeter lang. Ze zijn gemaakt van een gel op basis van suiker die het lichaam verdraagt, met daarin piepkleine korreltjes ijzeroxide. Bij het maken worden die korreltjes in de lengte van het robotje op een rij gezet, zodat het zich gedraagt als een kompasnaald.
Een draaiend magneetveld buiten het lichaam laat de robotjes dan om hun as draaien. Daardoor rollen ze over de wand van het bloedvat naar het stolsel toe, als een turner die de ene koprol na de andere maakt. Bij elke draai duwen en trekken ze aan het bloed eromheen. Zo ontstaan kleine stroompjes die het medicijn naar het stolsel voeren. De robotjes en het medicijn komen samen via de katheter op hun plek.
Van laboratorium naar varkens
Eerst testte het team de robotjes in een model van silicium met kanaaltjes in de vorm van bloedvaten, afgesloten door stolsels van varkensbloed. Met de rollende robotjes erbij loste het medicijn een stolsel zes keer zo snel op als zonder.
Daarna volgde een proef met het academische ziekenhuis Charité in Berlijn, bij levende varkens met een stolsel in een slagader. Na een halfuur was het deel van het bloedvat waar het bloed weer stroomde twee keer zo groot als bij varkens die alleen het medicijn kregen. Volgens Schürle is haar team voor zover bekend het eerste dat dit laat zien in een groot proefdier dat voor de behandeling van mensen relevant is.
Het onderzoek wordt nu nog door vakgenoten beoordeeld, en de robotjes zijn nog niet bij patiënten gebruikt. De volgende stap is onderzoek naar de veiligheid bij dieren over een langere periode, en daarna proeven in bijvoorbeeld een model van een hartinfarct. ETH Zürich heeft octrooi aangevraagd op de robotjes.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Microrobots worden vaak voorgesteld als minuscule bezorgers die een medicijn naar binnen brengen of een stolsel openboren. Dit team kiest een eenvoudiger rol: het robotje hoeft alleen het bloed te laten stromen. Dat maakt het nuttig voor medicijnen die al bestaan en goedgekeurd zijn. Als die aanpak bij mensen veilig blijkt, hoeft er voor een moeilijk bereikbare blokkade geen nieuw medicijn te komen, maar alleen een betere manier om het bestaande op de juiste plek te krijgen.
Als die lijn doorzet, wordt de vraag niet meer alleen welk medicijn een arts geeft, maar ook hoe hij het van buitenaf stuurt. Bij een herseninfarct of hartinfarct telt elke minuut, dus een behandeling die een stolsel sneller oplost, kan schade aan hersenen of hartspier beperken. Robotjes die een arts met een magneet door het lichaam stuurt, kunnen zo een gewoon onderdeel van de behandelkamer worden, naast de katheter die nu al standaard is. Eerst moeten onderzoekers laten zien dat de robotjes veilig blijven en goed worden opgeruimd in het lichaam.