EnglishPolssensor legde veranderingen in het lopen vast, jaren voor de diagnose parkinson
Mensen die later parkinson kregen, liepen jaren eerder al anders, blijkt uit een week metingen met een bewegingsmeter om de pols bij ruim 73.000 Britten. Het gaat om verschillen tussen groepen, niet om een test voor één persoon, maar het kan onderzoek naar vroege behandeling helpen.
Parkinson is een hersenziekte waarbij zenuwcellen die de stof dopamine maken langzaam afsterven. Die cellen helpen de hersenen bewegingen te sturen, dus bewegen wordt steeds moeilijker. Volgens de Amerikaanse patiëntenorganisatie Parkinson's Foundation is bij de diagnose al 50 tot 70 procent van die cellen verloren. Een behandeling die de ziekte afremt, heeft dan veel minder om te beschermen. Daarom zoeken onderzoekers naar manieren om mensen veel eerder te vinden.
De ziekte begint vaak jaren voor de diagnose al met kleine veranderingen in het bewegen, ook in het lopen. Onderzoekers van de University of New South Wales (UNSW) in Sydney keken daarom hoe mensen in het dagelijks leven lopen. Ze gebruikten gegevens van de UK Biobank, een groot Brits gezondheidsonderzoek dat gegevens van honderdduizenden vrijwilligers verzamelt. Tussen 2013 en 2015 droegen 73.413 deelnemers een week lang een bewegingsmeter om de pols. Daarna werden ze tot tien jaar gevolgd via hun medische dossiers. Van de 73.294 deelnemers die bij die meetweek nog geen parkinson hadden, kregen er in die tijd 314 de diagnose. Het onderzoek verscheen in augustus in het vakblad Journal of Neural Transmission.
De software Watch Walk zoekt in de meetgegevens de momenten waarop iemand loopt. Uit de stand en de beweging van de pols leidt ze af of de arm meezwaait of stil blijft, bijvoorbeeld omdat iemand een hand voor het lichaam houdt. Zo kwamen de onderzoekers op zeventien meetwaarden voor het lopen, zoals het aantal stappen per dag, de loopsnelheid en hoe regelmatig de stappen zijn.
Minder stappen en minder armzwaai
Vijf van die meetwaarden waren bij de mensen die later parkinson kregen steeds anders dan bij de anderen. Zij zetten minder stappen per dag, haalden een lagere topsnelheid en hadden een regelmatiger stapritme. Ook de verhouding tussen korte en lange loopstukken was anders. En ze liepen vaker met een arm die stil hing, zonder armzwaai.
Het verschil in stappen werd groter naarmate de diagnose dichterbij kwam. Mensen die geen parkinson kregen, zetten gemiddeld ongeveer 6.400 stappen per dag. Wie binnen ruim drie jaar na de meetweek de diagnose kreeg, kwam gemiddeld op ongeveer 4.000. Kwam de diagnose later, dan lag het gemiddelde hoger, tot ongeveer 5.600.
De vroegste verschillen waren tot 6,8 jaar voor de diagnose te zien. Volgens de Parkinson's Foundation veranderde de armzwaai het eerst.
Groepen, nog geen test
De resultaten gaan over gemiddelden van groepen. Ze kunnen één persoon niet vertellen of die parkinson krijgt, en zo'n bewegingsmeter kan de ziekte dus niet vaststellen. Ook pijn, medicijnen en andere aandoeningen veranderen hoe iemand loopt. En omdat iedere deelnemer maar één week werd gemeten, kon het team niet zien wanneer bij iemand de armzwaai begon te veranderen. De volgende stap is de bevindingen bevestigen in andere groepen mensen.
Hoe nodig dat is, blijkt uit eerder werk met dezelfde gegevens. Onderzoekers van Cardiff University lieten in 2023 zien dat software met machine learning, die zelf patronen leert uit voorbeelden, parkinson in de polsgegevens van de UK Biobank tot zeven jaar voor de diagnose kon herkennen. Dit jaar testten Duitse en Britse onderzoekers die software in twee kleinere groepen in Duitsland en Engeland. Ze schreven in het vakblad Movement Disorders dat de software de ziekte daar duidelijk minder goed herkende. Volgens hen ligt dat deels aan de UK Biobank zelf: een diagnose komt daar vaak pas later in het dossier dan de arts hem stelde. Een verandering lijkt dan langer voor de diagnose te zitten dan in werkelijkheid. Omdat ook het nieuwe onderzoek die dossiers gebruikt, is een groep met precies bijgehouden diagnoses de logische volgende stap.
Drie van de auteurs hebben een overeenkomst met het bedrijf SpaceTalk Inc. om Watch Walk op de markt te brengen, en kunnen een deel van de opbrengst krijgen. Onderzoeksgroepen mogen de software gratis gebruiken.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Een ziekte die je eerder ziet, kun je misschien ook eerder afremmen. Dit onderzoek laat zien dat een eenvoudige bewegingsmeter om de pols, het soort sensor dat ook in slimme apparaten zit, jaren voor de diagnose al verschillen in het lopen vastlegt. Bevestigen andere groepen dat, dan kunnen zulke metingen helpen om mensen in een vroeg stadium te vinden voor onderzoek naar behandelingen die parkinson afremmen. Juist die mensen zijn nu moeilijk te vinden, omdat de ziekte bij de diagnose al ver gevorderd is.
