EnglishKanker
Kanker is een verzamelnaam voor ziekten waarbij cellen ongeremd gaan groeien en gezond weefsel kunnen verdringen of ergens anders in het lichaam uitzaaien. Er zijn honderden soorten, elk met een eigen aanpak.
Kanker is geen enkele ziekte, maar een verzamelnaam voor honderden verschillende ziekten. Wat ze delen: cellen in het lichaam delen zich ongeremd en houden zich niet meer aan de normale regels. Zo kan een tumor ontstaan, een kluwen van zulke cellen.
Hoe werkt het?
Elke cel heeft in haar DNA instructies die bepalen wanneer ze mag delen, en wanneer ze moet stoppen of zichzelf opruimen. Door fouten in dat DNA kunnen die instructies kapotgaan. Zulke fouten ontstaan door toeval bij het delen van cellen, of door invloeden van buiten, zoals roken of zonlicht. Meestal ruimt het lichaam beschadigde cellen op. Gaat dat een keer mis, dan kan een cel zich blijven delen.
Een tumor kan gezond weefsel verdringen. Bij sommige vormen raken cellen los en zaaien ze uit naar andere plekken, en dat maakt de ziekte moeilijker te behandelen. Kankercellen kunnen zich ook verstoppen voor het afweersysteem.
Omdat elke soort kanker anders is, zijn er veel behandelingen, zoals operatie, bestraling, medicijnen en immuuntherapie. Welke past, bepaalt een arts samen met de patiënt.
Waarom het ertoe doet
Kanker raakt veel mensen, en onderzoekers zoeken op veel plekken naar nieuwe aanpakken. Een groot deel daarvan gaat over het afweersysteem. In een grote studie bij 1.137 mensen met melanoom, een gevaarlijke vorm van huidkanker, verkleinde een op maat gemaakt mRNA-vaccin de kans op terugkeer met 42 procent (link). Dat werd gegeven naast de gewone behandeling. Een Australisch team ontdekte intussen dat een weinig bekend soort afweercel kleincellige longkanker kan herkennen en doden, ook als die zich verstopt voor de rest van het afweersysteem (link). Dat zagen ze in het lab; nu volgt onderzoek bij patiënten.
Ook AI helpt mee, bijvoorbeeld bij het inschatten van de ziekte. Onderzoekers van Mass General Brigham bouwden een AI die uit één gewone gezichtsfoto schat hoe oud iemands lichaam is en hoe groot de overlevingskans bij kanker is (link). Eerst volgt nog meer onderzoek.
Artikelen over Kanker
-
Persoonlijk kankervaccin laat afweerreacties zien in kleine melanoomstudie
In een kleine studie reageerden 12 van de 16 mensen met gevorderd melanoom op een combinatie van een persoonlijk vaccin en een bestaand medicijn, meldt Evaxion. Zonder vergelijkingsgroep is de bijdrage van het vaccin niet vast te stellen.
-
AI-agents voeren zelfstandig DNA-experimenten uit in een robotlab
In het lab AutoDNA van de Shanghai Jiao Tong University bedenken AI-agents DNA-experimenten en voeren ze die ook zelf uit, met meer dan twintig soorten apparaten. Mensen vullen alleen materialen bij en onderhouden de machines. Het onderzoek staat in Nature.
-
Claude ontwerpt bouwstenen voor nieuw medicijn tegen voedselallergie
Het AI-model Claude bedacht voor Divergence Labs zo'n 35.000 ontwerpen voor kleine antistoffen die de allergie-antistof IgE van afweercellen moeten halen. Drie haalden in het lab meer IgE los dan een bestaand allergiemedicijn. Nu moeten de onderdelen samen één middel worden.
-
AI schat biologische leeftijd en overlevingskans van kankerpatiënt uit één gezichtsfoto
Onderzoekers van Mass General Brigham bouwden AI die uit één gewone gezichtsfoto schat hoe oud iemands lichaam is en hoe groot de overlevingskans bij kanker is. Zo kunnen artsen straks beter inschatten hoeveel een patiënt aankan. Eerst volgt meer onderzoek.
-
Persoonlijk mRNA-vaccin verkleint kans op terugkeer van melanoom met 42 procent
Een vaccin dat per patiënt op maat wordt gemaakt, verkleinde in een grote studie bij 1.137 mensen met melanoom de kans op terugkeer of overlijden met 42 procent. De volledige resultaten zijn inmiddels gepresenteerd op het Europese kankercongres ESMO.
-
Australische onderzoekers geven artsen een 'knop' om afweercellen als medicijn bij te sturen
Onderzoekers van WEHI in Melbourne passen afweercellen zo aan dat artsen ze met twee bestaande medicijnen kunnen sturen: het ene helpt de cellen te groeien, het andere remt ze weer af. De volgende stap is een eerste studie bij mensen.
-
Britse biobank brengt het afweersysteem van 80.000 mensen in kaart, als leerstof voor AI
Het Londense bedrijf IMU Biosciences gaat de afweercellen in 80.000 bloedmonsters van UK Biobank tot in detail meten. Gekoppeld aan genen en gezondheidsgegevens moet dat AI-modellen leren welke veranderingen in het afweersysteem ziektes als kanker of dementie aankondigen.
-
Vergeten immuuncellen kunnen kleincellige longkanker herkennen en doden
Australische onderzoekers ontdekten dat een weinig bekend soort afweercel een agressieve vorm van longkanker kan opsporen, ook als die zich verstopt voor de rest van het afweersysteem. Twee bestaande medicijnen maakten die aanval in het lab sterker. De volgende stap is onderzoek bij patiënten.
