Neuralink meldt eerste hersenimplantaat bij een mens

PHOENIX, JANUARI 2024 - Het bedrijf Neuralink heeft voor het eerst een hersenchip bij een mens geplaatst. Dat meldde oprichter Elon Musk op maandag 29 januari op zijn account op X. De operatie was op zondag 28 januari. De patiënt, wiens naam niet bekend is, herstelt volgens Musk goed. Eerste uitkomsten laten volgens hem "veelbelovende detectie van neuronpieken" zien. Musk zei erbij dat de eerste gebruikers mensen zijn die hun armen en benen niet meer kunnen gebruiken.

Onafhankelijke bevestiging was er maandag nog niet. Het bedrijf gaf ook geen details over de operatie, de patiënt of het apparaat. De Amerikaanse toezichthouder FDA gaf Neuralink in mei 2023 toestemming voor de eerste studie bij mensen, en sinds september 2023 zoekt het bedrijf deelnemers.

Waarom een hersenchip kan werken

Het idee is eenvoudiger dan het lijkt. Hersencellen praten met elkaar door heel kleine elektrische pulsjes te sturen, die onderzoekers pieken noemen. Wil je je hand bewegen, dan vuren cellen in het deel van de hersenen dat bewegingen aanstuurt in een patroon dat past bij die beweging. Heb je een dwarslaesie, dan komt dat commando niet meer bij de spieren aan. Het commando in je hoofd wordt nog wel gemaakt.

Een chip met elektroden kan dat patroon opvangen. Het gaat in vier stappen:

1. Dunne draadjes met elektroden op de punt komen tussen de hersencellen te liggen. Elke elektrode registreert de pieken van cellen in de buurt.
2. Een kleine chip versterkt die minieme signalen en stuurt ze door.
3. Een computerprogramma zoekt uit welke beweging bij welk patroon hoort. De patiënt oefent daarvoor: hij probeert een beweging voor te stellen, en het programma leert het patroon herkennen.
4. Het programma zet het patroon om in een opdracht, bijvoorbeeld een cursor die over een scherm beweegt.

Wat Neuralink anders wil doen

Dit principe bestaat al langer. In 2005 liet Matt Nagle, met een implantaat van 96 elektroden, een cursor en een robotarm bewegen door aan een handbeweging te denken. Neuralink gebruikt volgens het bedrijf ultradunne, buigzame draadjes die een robot plaatst in het hersengebied dat bewegingen plant. Het idee is dat de draadjes zo minder schade geven dan grotere, stijve elektroden. Het apparaat zou de signalen draadloos naar een app sturen, zodat er geen kabel door de schedel hoeft. Musk noemt het eerste product Telepathy: iemand moet er een telefoon of computer mee kunnen bedienen door alleen te denken.

Ook andere bedrijven werken eraan. Precision Neuroscience plaatste in 2023 al een eigen apparaat bij een mens, en bij de Stentrode gaat een elektrode via de bloedvaten naar binnen, zonder open hersenoperatie.

De volgende stap

Dit is een eerste proef, bedoeld om te kijken of het kan en of het veilig is. De komende maanden moet blijken wat de patiënt ermee kan en hoe het implantaat zich in het lichaam gedraagt.

Teruggeblikt vanuit 2026

In maart 2024 liet Neuralink de eerste deelnemer zien: Noland Arbaugh, toen 29 jaar, verlamd na een duikongeluk. Hij bewoog een cursor op een scherm, bediende muziek en speelde online schaak. In de maanden daarna meldde Neuralink dat draadjes gedeeltelijk uit het hersenweefsel waren teruggetrokken, waardoor het aantal werkende elektroden daalde. Software-aanpassingen herstelden daarvan een groot deel, en in augustus 2024 kreeg een tweede deelnemer een implantaat.

De signalen die zo'n chip opvangt, worden door programma's omgezet in beweging of in tekst. Dat decoderen draait op machine learning, de tak van AI die patronen herkent. Neuralink richt zich inmiddels ook op spraak. In oktober 2026 meldde het bedrijf dat een man met ALS via zo'n implantaat een telefoongesprek voert, met een implantaat in het deel van de hersenen dat de spieren voor het praten aanstuurt. Dat is een stap verder dan een cursor: weer kunnen praten met een partner.

Zo loopt de lijn die in januari 2024 begon: een directe verbinding tussen brein en computer, die verlamde mensen weer zelf iets laat doen.