Apple II op de computerbeurs: een kant-en-klare computer voor thuis

SAN FRANCISCO, APRIL 1977 - Op de eerste West Coast Computer Faire, van 15 tot en met 17 april in het Civic Auditorium van San Francisco, hebben Steve Jobs (22) en Steve Wozniak (26) de Apple II laten zien. Het is een computer in een beige kunststof kast, met een toetsenbord erin, die je thuis op tafel zet en op de televisie aansluit. De beurs trok meer dan twaalfduizend bezoekers, ruim twee keer zoveel als de organisator Jim Warren had verwacht. Ongeveer 180 bedrijven stonden er.

Van bouwpakket naar kant-en-klaar

Computers staan tot nu toe bij bedrijven en universiteiten, in kasten die een kamer vullen. Hobbyisten bouwen hun eigen computer uit een bouwpakket met losse onderdelen. De Apple II komt anders uit de doos: gebouwd, met kast, toetsenbord en een stekker voor het stopcontact. Op de beurs staat ook de Commodore PET van Chuck Peddle, een andere computer voor thuis.

Wat er in zit

Het hart is een chip van het type 6502 van MOS Technology, die ongeveer een miljoen keer per seconde een stapje zet. Die chip leest opdrachten uit het geheugen en voert ze uit. Het werkgeheugen is 4 kilobyte groot en kan worden uitgebreid tot 48 kilobyte. Vier kilobyte is genoeg voor ruim vierduizend tekens. Een programma dat op de computer draait, moet dus klein zijn.

Programma's staan niet in de computer zelf maar op een gewone cassetteband. Je sluit een cassetterecorder aan, en de computer leest de band in zijn werkgeheugen. Dat is nodig omdat de chip alleen werkt met wat in het werkgeheugen staat, en dat geheugen raakt leeg zodra de stekker uit het stopcontact gaat. Er is ook geheugen dat nooit leegraakt: daarin staat BASIC, een programmeertaal met gewone Engelse woorden. Zodra je de computer aanzet, kun je opdrachten intikken en de computer voert ze uit. Je hoeft er geen programma voor in te laden.

Het scherm is de televisie in de woonkamer. Een deel van het werkgeheugen is gereserveerd voor het beeld: wat daar komt te staan, zendt de computer naar het televisiescherm. Zo kan de computer tekst tonen, 40 tekens breed en 24 regels hoog, maar ook beeld in kleur en gedetailleerde grafiek. De regenboogstrepen in het logo van Apple zijn bedoeld om te laten zien dat de computer kleur kan.

Op het moederbord zitten acht sleuven voor uitbreidingskaarten. Wie later iets wil toevoegen, zoals een printer, steekt er een kaart in.

Prijs en levering

De Apple II kost 1.298 dollar met 4 kilobyte geheugen, en 2.638 dollar met het maximum van 48 kilobyte. Een televisie of monitor en een cassetterecorder komen daar nog bij. De computer komt volgens Apple op 10 juni dit jaar in de winkel.

Teruggeblikt vanuit 2026

De Apple II kwam inderdaad op 10 juni 1977 in de verkoop. In juni 1978 volgde Disk II, een diskettestation van Wozniak, dat sneller en betrouwbaarder was dan de cassetteband. Op de beurs van april was de Apple II niet de enige: de Commodore PET had al in januari als werkend model op een vakbeurs gestaan en de eerste honderd exemplaren werden in oktober 1977 geleverd. Radio Shack kondigde op 3 augustus 1977 in New York de TRS-80 aan. Die kostte 599,95 dollar, met monitor en cassetterecorder, en werd verkocht in meer dan 3.000 winkels van Radio Shack. In de eerste zes weken gingen er meer dan 10.000 over de toonbank. Het tijdschrift Byte noemde de drie computers de 'trinity' van 1977, en het Computer History Museum rekent ze tot de populairste computers uit de geschiedenis.

Voor de weg naar AI is dit het moment waarop rekenkracht bij gewone mensen terechtkwam. Een computer was niet langer iets voor specialisten. Scholen en gezinnen konden ermee leren programmeren, en meer mensen wilden computers en netwerken. Die brede basis van computergebruikers is waar het internet uit groeide, en van de tekst en beelden op dat net leren AI-modellen nu.