What A Time To Be Alive
Taal kiezen: Nederlands

AI helpt onderzoekers enzymen ontwerpen die pesticide afbreken

Onderzoekers hebben met een open AI-model enzymen ontworpen die paraoxon afbreken. Van de 288 geteste ontwerpen werkten er 89 in het laboratorium. Het oudere model leverde bij dezelfde opdracht geen werkende ontwerpen op.

Titelkaart met de witte tekst RFD4 en daaronder in groen Proteina, tegen een sterrenhemel met rechtsonder een planeet met groene gloed en rechtsboven het NVIDIA-logo.
Illustratie: RFD4-Proteina, het open AI-model waarmee onderzoekers enzymen ontwierpen die een pesticide afbreken.

Sommige door mensen gemaakte pesticiden zijn lastig af te breken. Onderzoekers zoeken daarom naar enzymen: eiwitten die chemische reacties versnellen. Maar zo’n eiwit ontwerpen is ingewikkeld. De onderdelen die de reactie mogelijk maken, moeten op de juiste plek in het eiwit terechtkomen.

Een team van de University of Washington en NVIDIA gebruikte daarvoor RFD4-Proteina, een open AI-model voor het ontwerpen van eiwitten. De onderzoekers maakten er ontwerpen mee voor enzymen die het pesticide paraoxon afbreken. Van de 288 ontwerpen die ze in het laboratorium testten, waren er 89 actief. Het rekenwerk voor de ontwerpen duurde vier dagen.

Wanneer de proeven plaatsvonden, is niet bekend. Het onderzoeksverslag verscheen op de projectsite als voorpublicatie: op dat moment was het nog niet door vakgenoten beoordeeld.

Twee extra bouwstenen

Het team had eerder met een ouder model, RFD3, al werkende enzymen voor dezelfde reactie ontworpen. Die hadden zes aminozuren, bouwstenen van eiwitten, op de plek waar de reactie plaatsvindt. De onderzoekers verwachtten dat twee extra aminozuren de reactie konden verbeteren, maar moesten daarvoor alle acht op de juiste plek krijgen.

Bij die nieuwe opdracht leverde RFD3 geen actieve enzymen op in 192 geteste ontwerpen. Zes van de actieve ontwerpen van RFD4-Proteina werden nader onderzocht. Een maat voor hun werking was 10 tot 1.000 keer hoger dan bij de eerdere ontwerpen met zes aminozuren. Dat betekent niet dat elke afbraakreactie zo veel sneller verloopt.

Van ontwerp naar proef

Een onderzoeker geeft het model mee wat een eiwit moet kunnen en welke onderdelen op hun plaats moeten blijven. Het model werkt vervolgens tegelijk de volgorde van de bouwstenen en de vorm van het eiwit uit. Daarna maken en testen onderzoekers de ontwerpen in het laboratorium.

Het team onderzocht ook een stap in de productie van het hiv-medicijn lenacapavir. In die afzonderlijke proef werkten vier van de 67 ontworpen enzymen. Het beste ontwerp zette 79 procent van de gewenste vorm van een uitgangsstof om in het beoogde product.

Onderzoekers kunnen de code en het model downloaden. Ook de modelgewichten, de gegevens die vastleggen wat het model heeft geleerd, zijn beschikbaar onder een open licentie. Het team heeft de enzymen voor paraoxon tot nu toe in het laboratorium getest.

Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?

AI kan onderzoekers al helpen bij het uitwerken van scheikundige bouwplannen. Bij een eerder onderzocht AI-programma beoordeelden hoogleraren de voorgestelde stappen, maar waren ze nog niet in het lab uitgeprobeerd. Bij RFD4-Proteina zijn ontworpen enzymen juist wel gemaakt en getest. Die proef is belangrijk: een ontwerp op het scherm hoeft in werkelijkheid niet te werken.

Als open modellen vaker bruikbare ontwerpen opleveren, kunnen meer onderzoeksgroepen ermee aan de slag. Ze kunnen de resultaten uit het lab gebruiken om een volgende ronde ontwerpen beter te richten. Dat kan onderzoekers ruimte geven om meer mogelijke enzymen voor uiteenlopende problemen te onderzoeken.

Brede beschikbaarheid maakt ook controle op misbruik belangrijk. Het screenen van ontwerpen wanneer die worden omgezet in DNA kan daarbij helpen. Als zulke controles meegroeien, kunnen open modellen tegelijk meer onderzoekers toegang geven tot krachtig gereedschap voor nieuwe eiwitten.

Wat is de technologische singulariteit? Lees de uitleg →

Bronnen

  1. Research & Development World
  2. UW Medicine | Newsroom
  3. Research & Development World
  4. rfd4-proteina.org
  5. NVIDIA NIM
  6. TSN