EnglishTestreactor Groves-1 van Oklo mag beginnen aan onderzoek en training
Het Amerikaanse ministerie van Energie heeft de laatste controle afgerond voor Groves-1, een kleine testreactor van Oklo in Texas. De reactor mag nu zonder beperkingen draaien voor onderzoek, tests en het opleiden van personeel.
Het Amerikaanse bedrijf Oklo mag zijn testreactor Groves-1 vanaf nu vrij gebruiken. Het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) heeft het laatste controlepunt afgerond, zo maakte Oklo bekend. Tot nu toe draaide de reactor als demonstratie: laten zien dat hij veilig kan opstarten. Nu begint de fase waarin hij echt wordt gebruikt voor onderzoek, tests en training.
Groves-1, voluit de Groves Isotope Test Reactor, staat bij het stadje Lockhart in de Amerikaanse staat Texas. In augustus 2026 werd de reactor voor het eerst kritiek: de toestand waarin de kettingreactie in de kernreactor zichzelf in stand houdt. Dat gebeurde bij laag vermogen, minder dan een jaar nadat de bouw was begonnen. Volgens Oklo was het de eerste reactor in het programma die dat op privéterrein bereikte.
Een snellere weg langs het ministerie
Groves-1 hoort bij het Reactor Pilot Program van het ministerie. In augustus 2025 koos het ministerie elf projecten met nieuwe reactorontwerpen uit voor dat programma. Bedrijven krijgen daarin toestemming van het ministerie om proefreactoren te bouwen en te testen, zodat nieuwe ontwerpen sneller van de tekentafel komen. Ook de verplaatsbare reactor Kaleidos van het bedrijf Radiant mag via het ministerie op vol vermogen worden getest. Het verschil: Kaleidos moet straks stroom leveren, Groves-1 is een kleine testreactor voor onderzoek.
Waarvoor Oklo de reactor gebruikt
Oklo wil met Groves-1 onderdelen en werkwijzen uitproberen voor latere reactoren. Het gaat om toekomstige reactoren die isotopen maken, en om Aurora, de stroomcentrale die Oklo wil bouwen. Isotopen zijn varianten van een atoomsoort; sommige zijn radioactief en worden onder meer in ziekenhuizen gebruikt. Een voorbeeld van wat Oklo test, is de aandrijving van de regelstaven: de staven waarmee de kettingreactie wordt afgeremd of op gang gebracht. Oklo kijkt hoe goed en hoe betrouwbaar die aandrijving werkt.
Bij een recente opstart droegen de bedieners een bril die bijhield waar ze naar keken en hoe lang. Daarmee wil Oklo de bedieningspanelen van toekomstige reactoren beter laten aansluiten op hoe mensen werken. De reactor dient ook als oefenplek om personeel op te leiden. Daarnaast doet Oklo er nauwkeurige metingen van de kettingreactie. Volgens het bedrijf kunnen die metingen ook gewone kerncentrales helpen, bijvoorbeeld om de brandstof beter te benutten en meer stroom te leveren.
De ervaring moet verder helpen bij Groves-2 Forge, een geplande proeffabriek van Oklo die isotopen maakt en verwerkt. Het ministerie heeft dat project uitgekozen voor zijn Nuclear Energy Launch Pad, een programma dat bedrijven helpt om nieuwe kerntechniek snel te ontwikkelen. Eerst richt Oklo zich op lutetium-177, een radioactieve stof die artsen gebruiken om kanker gericht van binnenuit te bestralen.
Voor commerciële reactoren blijft de Amerikaanse kerntoezichthouder NRC de vergunningen geven. In oktober 2026 stelde de NRC een regel vast waardoor bedrijven analyses en testgegevens uit de proefprogramma's van het ministerie van Energie of het ministerie van Oorlog mogen gebruiken bij hun vergunningsaanvraag. De NRC beoordeelt de veiligheid daarbij zelf.
Wat betekent dit voor de weg naar de singulariteit?
Een nieuw reactorontwerp op papier is nog geen centrale. Daartussen zitten jaren van testen, mensen opleiden en vergunningen aanvragen. Nu kan een bedrijf eerst een kleine proefreactor bouwen, daarmee leren, en die gegevens daarna meenemen naar de toezichthouder. Elke stap levert zo kennis op voor de volgende, in plaats van dat elk bedrijf bij nul begint.
Als die werkwijze aanslaat, wordt het voor andere bedrijven aantrekkelijk om hun ontwerp ook vroeg in een proefreactor te testen: wie dat niet doet, loopt achter bij de vergunning. Zo kunnen nieuwe kerncentrales sneller van ontwerp naar stroomnet gaan. Dat telt, want datacenters, fabrieken en straks robots hebben stroom nodig die dag en nacht beschikbaar is. En dezelfde soort reactor kan tegelijk zorgen voor meer radioactieve stoffen voor de behandeling van kanker.
